ΟΙ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ

H Μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

από δημοσίευμα του Έθνους της Κυριακής 9/3/19

“….δεν εντοπίσαμε ούτε έναν δρόμο με απευθείας πρόσβαση στη θάλασσα”

Ανοχύρωτοι απέναντι στις πυρκαγιές παραμένουν πολλοί οικισμοί σε όλη την Ελλάδα.

Μόνο στην Ανατολική Αττική, και σε µία περιοχή που εκτείνεται από τον Ωρωπό έως την Παλαιά Φώκαια, η έρευνα του ΕΜΠ κατέγραψε εννέα ευάλωτους οικισμούς, εκ των οποίων οι έξι βρίσκονται στο … κόκκινο σε περίπτωση πυρκαγιάς και χρήζουν άμεσων παρεμβάσεων.

Επικίνδυνες φυτεύσεις, ελλιπές οδικό δίκτυο µε στενά πλάτη δρόμων (οι οποίοι στην πλειονότητά τους δεν δίνουν πρόσβαση απευθείας στη θάλασσα) και αδιέξοδα, ανύπαρκτη ρυμοτομία, βραχώδεις ακτογραμμές, διάσπαρτες κατοικίες, αποκλεισμός των διόδων προς τη θάλασσα µε µάντρες ή περιφράξεις, σε συνδυασμό µε τις μετεωρολογικές συνθήκες του καλοκαιριού και την ανυπαρξία αντιπυρικών ζωνών, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ παραγόντων που υπό συνθήκες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια νέα τραγωδία.

Μαύρη επέτειος με νέα φωτιά

Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει έρευνα που διενεργήθηκε λίγους μήνες μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι από τη Μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΜΠ, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβάλλον και Ανάπτυξη», µε επιβλέποντα τον δρα πολεοδόμο-συγκοινωνιολόγο μηχανικό Ευθύμιο Μπακογιάννη.

Σύμφωνα µε τα αποτελέσματα, οι έξι πιο ευάλωτοι σε περίπτωση πυρκαγιάς οικισμοί στην Ανατολική Αττική -µε σειρά επικινδυνότητας είναι:

-το Μάτι

-η Κακιά Θάλασσα

-η Βραυρώνα,

-η Χαμολιά

-το Ζούμπερι

-οι Αγιοι Απόστολοι (στο τμήμα τους που ανήκει στη ζώνη μείξης δάσους-κατοικιών),

Οι παραπάνω συγκέντρωσαν τη χαμηλότερη βαθμολογία στον δείκτη που χρησιμοποιήθηκε αλλά και στη φωτοερμηνεία που ακολούθησε µέσω του Google.

Η περίπτωση του Ματιού, μάλιστα, είναι η πλέον χαρακτηριστική, σύμφωνα και με τον κ. Μπακογιάννη: «Κατά τη διάρκεια των αυτοψιών στο Μάτι το περασμένο φθινόπωρο, δεν εντοπίσαμε ούτε έναν δρόμο με απευθείας πρόσβαση στη θάλασσα. Παντού υπήρχαν µάντρες, φράχτες, πόρτες που μπορεί να άνοιγαν αλλά τη στιγμή της έκτακτης ανάγκης αποτελούν και αυτές εμπόδιο. Σε πολλές περιπτώσεις η δίοδος στη θάλασσα περνούσε μέσα από ιδιοκτησίες, χρειαζόταν να πηδήξεις εµπόδια, να περάσεις από πεσμένα συρματοπλέγματα και πεζούλια».

Η επικινδυνότητα και τα χαρακτηριστικά αυτών των οικισμών, πάντως, δεν θα πρέπει να αποτελούν άλλοθι για την αδυναμία αντιμετώπισης μιας πυρκαγιάς σε κατοικημένη περιοχή. Αντιθέτως, όπως σημειώνουν και οι ειδικοί, είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η πρόληψη αλλά και ο αποτελεσματικός συντονισμός και η επιχειρησιακή δυνατότητα των αρμόδιων για την αντιμετώπιση πυρκαγιών φορέων θα πρέπει να αποτελούν βασική προτεραιότητα ώστε να μην κινδυνεύσουν ξανά στο μέλλον ανθρώπινες ζωές.

Άλλωστε, η συγκεκριμένη έρευνα κατέγραψε τα προβλήματα σε μια προκαθορισμένη περιοχή. Ωστόσο, αντίστοιχες περιπτώσεις οικισμών βρίσκονται διάσπαρτες σε όλη την Ελλάδα και όχι µόνο σε παραθαλάσσιες περιοχές.

Ως δυνάμει επικίνδυνοι κρίθηκαν στην πρώτη κατάταξη και οι οικισμοί στο Πόρτο Ράφτη, στον Θορικό και στα Λεγρενά. Ωστόσο, εντοπίζοντας τις εγκαταστάσεις πυρόσβεσης και καταγράφοντας ακόμα και τις πισίνες ως πεδία άντλησης νερού για λόγους κατάσβεσης φωτιάς σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, προέκυψε ότι δεν ανήκουν στις πλέον προβληματικές περιπτώσεις. Και αυτό γιατί στο Πόρτο Ράφτη η ακτογραμμή δεν είναι κρημνώδης σχεδόν σε κανένα τµήµα της, ενώ διαθέτει Πυροσβεστική εντός του οικισμού αλλά και πολλές πισίνες που μπορούν να αξιοποιηθούν. Στον οικισμό του Θορικού η ακτογραμμή επίσης δεν είναι κρημνώδης, ενώ είναι πολύ μικρός και μπορεί να εξυπηρετηθεί από την Πυροσβεστική του Λαυρίου που είναι κοντά. Ο οικισμός των Λεγρενών, δε, εμφανίζει επίσης εύκολη πρόσβαση προς τη θάλασσα.

Για τις περιοχές αυτές (µε εξαίρεση το Μάτι, το οποίο έχει καεί σχεδόν ολοσχερώς) οι μελετητές προχώρησαν σε δέσμη προτάσεων και παρεμβάσεων. Στο επίπεδο της πρόληψης, προτείνουν τη δημιουργία μεικτών δασών µε θάμνους και δέντρα από παθητικά πυρίμαχα φυτά (όπως είναι η δάφνη, το κυδωνίαστρο, τα αμπέλια, ορισμένα είδη πεύκης, οξιά, καρυδιά κ.λπ.) και την κατασκευή ζωνών οικιστικού ελέγχου.

Στο επίπεδο της προστασίας προτείνεται:

-Η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών μέσα στο δάσος και στους οικισμούς.

-Η αφαίρεση των περιφράξεων που εμποδίζουν την πρόσβαση στις ακτές.

-Η διαπλάτυνση των δρόμων.

-Η ύπαρξη σαφών και συνεχόμενων πινακίδων για απαγόρευση της στάθμευσης σε δρόμους που θεωρούνται κρίσιμοι σε περιπτώσεις ανάγκης διαφυγής.

-Οι διανοίξεις δρόμων ώστε να προσφέρουν πρόσβαση προς τη θάλασσα και η κατάρτιση συγκεκριμένου σχεδίου διαφυγής µε δυνατότητα επιστράτευσης όλων των πλωτών μέσων που είναι διαθέσιμα στις απειλούμενες περιοχές και πέριξ αυτών.

-Η συντήρηση και η βελτίωση του δικτύου δασικών δρόμων.

-Η δημιουργία χώρων στάθμευσης.

Συνολικά, όπως επισήμανε ο κ. Μπακογιάννης, «θα πρέπει να εκμεταλλευτούμε κάθε πρόσφορο μέτρο προστασίας και πρόληψης, κυρίως δε τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες. Είναι τεχνολογικά εφικτή η δημιουργία ενός συστήματος πυρανίχνευσης µε αξιοποίηση ακόμα και drones µε ενσωματωμένους αισθητήρες για την πρόληψη».

Παράλληλα, όσον αφορά στο στάδιο της διάσωσης, υπογράμμισε την αναγκαιότητα δημιουργίας μιας εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα η οποία θα αξιοποιεί όλα τα δεδομένα οδικών δικτύων, προσβάσεων στη θάλασσα, σε συνδυασμό με τα δεδομένα κυκλοφοριακής συμφόρησης, εμφανίζοντας τη βέλτιστη δυνατή διέξοδο για τον απειλούμενο πολίτη.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

ΕΚΚΛΗΣΗ (video) ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ

https://www.facebook.com/1027959753943496/videos/862866220750991/

Το καταλαβαίνουμε όλοι ότι ο εξοπλισμός και το προσωπικό που διαθέτει ο Δήμος για τη συλλογή και αποκομιδή κλαδιών και κηπαίων απορριμμάτων μπορεί να μην επαρκούν για τις ανάγκες κυρίως της Αρτέμιδας, λόγω της έκτασης και του ημιαστικού χαρακτήρα που έχει.

Λογικό λοιπόν φαίνεται, λόγω αυτής της ανεπάρκειας, και για όσο διάστημα διαρκεί αυτό το κενό σε αναγκαίο εξοπλισμό και προσωπικό, να καταφεύγει ο Δήμος στην ανάθεση μέρους της υπηρεσίας αυτής σε ανάδοχη ιδιωτική εταιρεία, προβλέποντας και το σχετικό κονδύλι στον προϋπολογισμό του.

Διαβάζουμε στο αιτιολογικό απόφασης παράτασης της ανάθεσης σε ιδιώτη για το καλοκαίρι 2019 πως:

Τα υφιστάμενο μέσα και προσωπικό του Δήμου επαρκούν για τη συλλογή και απομάκρυνση ποσότητας μικρότερη από το 1/3 των ποσοτήτων που αναμένεται να παραχθούν. Επισημαίνεται ότι έως σήμερα η αποκομιδή γίνεται με τη χρήση ενός φορτηγού με αρπάγη χωρητικότητας 10m3 και περιστασιακά με τη χρήση φορτηγού με εκσκαφέα φορτωτή λόγω έλλειψη προσωπικού χειριστών μηχανημάτων έργου. Οι δε ποσότητες αποβλήτων πρασίνου που αναμένεται να παραχθούν και σύμφωνα με το υφιστάμενο Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων ανέρχονται σε 4.500 τόνους.

Καλώς!  
Από την άλλη όμως ο Δήμος οφείλει παράλληλα να δρομολογεί κάθε αναγκαία διαδικασία, ώστε να καλυφθούν τα κενά που υπάρχουν, ώστε να αποκτήσει αυτάρκεια στη διαχείριση των απορριμμάτων αυτών και να μη χρειάζεται να καταφεύγει σε υπηρεσίες ιδιωτών.

Περικόπτοντας ίσως ακόμα και κονδύλια από δραστηριότητες που δεν είναι δα και τόσο επιβεβλημένες.

Η ανάθεση σε ανάδοχη ιδιωτική εταιρεία δεν γίνεται βέβαια εν λευκώ, αλλά προηγείται σχετική μελέτη, με ευθύνη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου, φροντίζοντας να καλύψει το πιο επιβαρυμένο, από την άποψη του όγκου παραγωγής αυτού του είδους των απορριμμάτων, διάστημα, δηλαδή την άνοιξη και το καλοκαίρι. Βλέπουμε πως τέτοια μελέτη έχει συνταχθεί από τη Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Σ-Α και περιλαμβάνει τεχνική περιγραφή, προϋπολογισμό, τιμολόγιο και συγγραφή υποχρεώσεων του αναδόχου.

Η μελέτη ΕΔΩ

http://www.spata-artemis.gr/userdata/docs/%CE%9C%CE%95%CE%9B%CE%95%CE%A4%CE%97%20%CE%A3%CE%A5%CE%9B%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%97%20%CE%9A%CE%9B%CE%91%CE%94%CE%99%CE%A9%CE%9D%202018.pdf

Δεν είναι λοιπόν σαφές γιατί έχουμε αυτό το αποκαρδιωτικό αποτέλεσμα.

Να συμπεράνουμε πως η μελέτη χρειάζεται αναθεώρηση?

Να συμπεράνουμε πως το προβλεπόμενο κονδύλι (268.700 €) δεν επαρκεί?

Οι δημότες ίσως να ανταποκρίνονταν, περιστασιακά και λόγω έκτακτων αναγκών σε κάποια φάση, στη συγκέντρωση των κλαδιών που μάζεψαν απ’ τα οικόπεδά τους σ’ ένα κεντρικό χώρο, αυτόν που υποδεικνύει ο Δήμαρχος, πίσω απ’ το παλιό Δημαρχείο, με ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ κόπο, με ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ μέσο και ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ευθύνη,  υποκαθιστώντας πρόσκαιρα ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ του ΔΗΜΟΥ, αν και υπάρχουν αρκετοί που αδυνατούν να το κάνουν, π.χ. γιατί δεν διαθέτουν αυτοκίνητο.

Όμως, όσο δεν εξυπηρετείται κάθε οικισμός από την διάθεση συγκεκριμένου και εύκολα προσβάσιμου χώρου συγκέντρωσης κλαδιών, μέσα στα όρια του οικισμού του, το πιο πιθανό είναι να διαιωνίζεται, χωρίς καμμιά προοπτική μόνιμης λύσης, η άναρχη εικόνα συσσώρευσης τεράστιων όγκων δίπλα στους κάδους, με όλους τους δυνητικούς κινδύνους που ο καθένας αναγνωρίζει.  

Τέλος, χαιρετίζουμε την πρόθεση του Δημάρχου για την απ’ ευθείας επικοινωνία με τους δημότες, τουλάχιστον με όσους από αυτούς είναι χρήστες του διαδικτύου και του facebook. Υπάρχει και σχετικό Δελτίο Τύπου στην ιστοσελίδα του Δήμου. 

Έχουν βέβαια προταθεί από φορείς δημοτών και άλλοι εφαρμόσιμοι και ίσως προσφορότεροι τρόποι ΤΑΚΤΙΚΗΣ επικοινωνίας με ΟΛΟΥΣ τους δημότες, όπως π.χ. δελτία τύπου εσώκλειστα στους λογαριασμούς νερού.

ΕΥΝΟΪΚΟΤΕΡΟ  ΓΙΑ  ΤΟ  ΚΟΙΝΟ  

ΤΟ  ΝΕΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ  ΝΟΜΟΥ  ΓΙΑ  ΤΙΣ  ΠΑΡΑΛΙΕΣ

Ένας νέος νόμος για τον αιγιαλό άλλαξε φέτος το τοπίο, ενισχύοντας τα δικαιώματα των πολιτών, το μεγαλύτερο μέρος του όμως θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται από το 2020. 

Η βασικότερη αλλαγή από το φετινό καλοκαίρι είναι ότι η αρμοδιότητα τήρησης του νόμου για τις παραλίες και τους αιγιαλούς πέρασε αποκλειστικά στο Λιμενικό.

Ο νόμος 4607/2019 περιλαμβάνει και αρκετές διατάξεις γύρω από τους όρους και τη διαδικασία μίσθωσης αιγιαλών και παραλιών σε όλη τη χώρα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών θα εφαρμοστεί από το επόμενο καλοκαίρι, για δύο λόγους: εκδόθηκε τέλος Απριλίου, οπότε είχαν ήδη ξεκινήσει οι διαγωνισμοί για την παραχώρηση της χρήσης παραλιών σε ιδιώτες. Και επιπλέον, τα συναρμόδια υπουργεία δεν εξέδωσαν τις απαραίτητες για την εφαρμογή του κοινές αποφάσεις και εγκυκλίους. Ετσι, σε μεγάλο βαθμό η εικόνα εξακολουθεί να ορίζεται από την τελευταία απόφαση, του 2017. Ας δούμε πώς έχει διαμορφωθεί η εικόνα.

1 Τι είναι, για τη νομοθεσία, αιγιαλός και παραλία;
Αιγιαλός είναι «η ζώνη ξηράς που βρέχεται από τη θάλασσα κατά τις μεγαλύτερες και συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων της». Θεωρείται ουσιώδες στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας, που προστατεύεται από την πολιτεία η οποία το διαχειρίζεται σύμφωνα με τη φύση του και τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του. Παραλία είναι η ζώνη της ξηράς που ξεκινά από τον αιγιαλό και «συνδέει» την ξηρά με τη θάλασσα. Το πλάτος της καθορίζεται (από το κράτος) σε τουλάχιστον 30 και μέχρι 50 μέτρα από τη γραμμή του αιγιαλού, ενώ επιτρέπεται να είναι μικρότερο ανάλογα με τα γεωμορφολογικά στοιχεία κάθε ακτής και φυσικά, το δομημένο περιβάλλον.

2 Σε ποιον ανήκουν ο αιγιαλός και η παραλία;
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, οι αιγιαλοί και οι παραλίες είναι δημόσια (εκτός συναλλαγής) και κοινόχρηστα. Κύριος προορισμός τους, ως κοινόχρηστα, είναι «η ελεύθερη και ακώλυτη πρόσβαση του κοινού σε αυτά, καθώς και η επικοινωνία της ξηράς με τη θάλασσα, λιμνοθάλασσα, λίμνη ή ποταμό». Εξαίρεση επιτρέπεται μόνο για την εξυπηρέτηση επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος.

3 Υπάρχουν ιδιωτικές παραλίες στη χώρα μας;
Όχι. Κάθε επιχείρηση που γειτνιάζει με παραλία οφείλει να διατηρεί ελεύθερη την πρόσβαση των λουομένων (αν δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση) μέσω των εγκαταστάσεών της. Αν με κάποιο τρόπο μια επιχείρηση προσπαθεί να παρεμποδίσει την πρόσβαση των πολιτών στην παραλία (με αποτρεπτικές πινακίδες, περιφράξεις ή φύλαξη) οι πολίτες πρέπει να απευθύνονται στην αστυνομία. Μοναδική εξαίρεση, οι λιγοστές οργανωμένες πλαζ για τις οποίες έχει θεσπιστεί εισιτήριο.

4 Τι επιτρέπεται σε αιγιαλούς και παραλίες;
Ο γενικός κανόνας είναι ότι επιτρέπεται η παραχώρηση της «απλής» χρήσης τους, αλλά όχι η κατασκευή μονίμων εγκαταστάσεων. Η απλή χρήση περιλαμβάνει τα γνωστά ομπρελοκαθίσματα, πλωτές εξέδρες για θαλάσσια σπορ, φουσκωτές «παιδικές χαρές». Σε κάθε περίπτωση, η παραχώρηση (που γίνεται έναντι τιμήματος) δεν πρέπει να επηρεάζει τον κοινόχρηστο χαρακτήρα τους. Η παραχώρηση πραγματοποιείται είτε απευθείας από το υπουργείο Οικονομικών ή από τον δήμο.

5 Με ποιους όρους επιτρέπεται να τοποθετούνται ομπρέλες και ξαπλώστρες;
Η μέγιστη επιτρεπόμενη επιφάνεια δεν μπορεί να ξεπερνά το 50%.

6 Σε μια μεγάλη παραλία μπορούν να υπάρχουν πολλές παραχωρήσεις σε «ομπρελάδες»;
Ναι. Αλλά πρέπει να καταλαμβάνουν έως 500 τ.μ. έκαστος και να διατηρούν ανάμεσά τους ελεύθερη ζώνη 100 μέτρων (και συνολικά να καταλάβουν έως το 50% μιας παραλίας). Η υποχρέωση ελεύθερης ζώνης δεν ισχύει για τις περιπτώσεις χρήσης της παραλίας από τις επιχειρήσεις που βρίσκονται σε επαφή με αυτήν. Το σημείο αυτό άλλαξε με τον νέο νόμο και θα εφαρμοστεί από το 2020.

7 Τι θα αλλάξει από το επόμενο καλοκαίρι;
Το εμβαδόν των παραχωρήσεων θα μειωθεί στα 300 τ.μ., ενώ θα πρέπει να φθάνει έως το 60% της παραλίας, χωρίς όμως να περιλαμβάνεται τυχόν δυσπρόσιτο κομμάτι της. Η παραχώρηση αυτή μειώνεται στο μισό (30%) στις ακτές σε περιοχές Natura 2000. Επίσης, δεν θα επιτρέπεται η μίσθωση χώρων σε πολύ μικρές παραλίες (έως 150 τ.μ.). Από του χρόνου θα πρέπει να τοποθετείται δίπλα σε κάθε παραχώρηση πινακίδα με το σχέδιο του παραχωρούμενου χώρου, ώστε να γίνεται εύκολα αντιληπτή τυχόν υπέρβασή του. Όσον αφορά το παραχωρημένο κομμάτι, η κάλυψή του (με έπιπλα παραλίας) δεν θα πρέπει να καταλαμβάνει πάνω από 50% του χώρου και να μεσολαβεί ένα μέτρο ανάμεσα στις ξαπλώστρες.

8 Τι ισχύει για την πρόσβαση στις ακτές από τη θάλασσα;
Ο γενικός κανόνας είναι ότι τα σκάφη δεν μπορούν να πλησιάζουν σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από την ακτή όταν υπάρχουν λουόμενοι. Σε πολλές περιοχές το λιμεναρχείο ορίζει ειδικούς κανόνες για κάθε παραλία και ορίζει την περιοχή με σημαδούρες.

Καταγγελίες μόνο στο Λιμενικό Σώμα

9 Ποιος έχει την ευθύνη καθαριότητας μιας παραλίας;
Την ευθύνη έχει ο δήμος, εκτός από το παραχωρημένο σε ιδιώτη κομμάτι για το οποίο την ευθύνη φέρει ο ιδιώτης. Τα μισθωμένα τμήματα πρέπει να καθαρίζονται καθημερινά, να διαθέτουν καλαίσθητα δοχεία απορριμμάτων και χώρους υγιεινής. Όπως αναφέρει απόφαση του 2019, «ο παραχωρούμενος-κοινόχρηστος χώρος απαγορεύεται να περιφραχθεί και πρέπει να εξασφαλίζεται από πλευράς υγιεινής, αισθητικής και ρύπανσης ή αλλοίωσης του περιβάλλοντος».

10 Πού μπορεί να απευθυνθεί ο πολίτης για να καταγγείλει κάτι;
Από φέτος την ευθύνη για τους αιγιαλούς και την παραλία έχει αποκλειστικά το Λιμενικό Σώμα (και όχι πια η αστυνομία). Εκεί πρέπει να απευθυνθεί ο πολίτης αν διαπιστώσει αυθαιρεσίες (λ.χ. ως προς την έκταση των ομπρελλοκαθισμάτων, τις προσβάσεις, την καθαριότητα, τη μουσική). Το Λιμενικό οφείλει με τη σειρά του να ενημερώσει το τοπικό γραφείο της κτηματικής υπηρεσίας του Δημοσίου (το οποίο είναι υπεύθυνο για τη μίσθωση μιας παραλίας) και τον δήμο.

11 Τι ισχύει για τις καντίνες;
Μπορούν να καταλάβουν μέχρι 15 τ.μ. Πρέπει να λειτουργούν με άδεια και να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Δεν επιτρέπεται να έχουν ηχεία και πρέπει να απέχουν 100 μέτρα από τις παραθαλάσσιες επιχειρήσεις (λ.χ. κέντρα αναψυχής, ξενοδοχεία).

12 Τι ισχύει για τη μουσική;
Απαγορεύεται η τοποθέτηση ηχητικών συστημάτων στον δημόσιο χώρο. Στις περιπτώσεις παραθαλάσσιων επιχειρήσεων, η παραγόμενη στάθμη θορύβου δεν πρέπει να ξεπερνά τα 50 ντεσιμπέλ.

13 Τι ισχύει για τον φωτισμό;
Πρέπει να είναι χαμηλός και περιορισμένος, στο απολύτως αναγκαίο για λόγους ασφαλείας και καθοδήγησης.

14 Τι ισχύει για τις παραλίες σε περιοχές Natura;
Ισχύουν αυστηρότεροι περιορισμοί. Για παράδειγμα, απαγορεύεται η ισοπέδωση των αμμοθινών και πρέπει να ελαχιστοποιείται η όχληση. Οι όροι γίνονται αυστηρότεροι για τις παραλίες ωοτοκίας της καρέτα καρέτα.

Από δημοσίευμα του Γ. Λιάλιου  ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΕΣ Δ.Σ 04-08-2019

Νέο Χωρικό Σχέδιο για το Μάτι

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ

Τη διατήρηση του χαρακτήρα της περιοχής ως παραθεριστικής, με τοπικού χαρακτήρα εξυπηρετήσεις σε συγκεκριμένους πυρήνες, προκειμένου να προστατευθεί η κατοικία προτείνει το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο (ΕΧΣ) για το Μάτι και τη Ραφήνα. Στόχος του σχεδίου, που εγκρίθηκε χθες επί της αρχής, είναι να οργανώσει την ανασύσταση της περιοχής, επιλύοντας τα χρόνια πολεοδομικά προβλήματα που ήρθαν στην επιφάνεια με την καταστροφή και να δημιουργήσει ελεύθερους χώρους.

Το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο (την προέγκριση του οποίου υπέγραψε η γενική γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού Ρένα Κλαμπατσέα) καλύπτει μια μεγάλη έκταση –περίπου 7.900 στρέμματα– από την ακτογραμμή έως τη λεωφόρο Μαραθώνος και το όριο του Προεδρικού Διατάγματος για την προστασία του Πεντελικού όρους (1988), το οποίο δεν προτείνεται να τροποποιηθεί. Οταν εκπονηθεί, το ΕΧΣ θα προσδιορίσει τις περιοχές προς πολεοδόμηση και θα παρέμβει στοχευμένα για την ανασύνταξη ορισμένων οδών που είχαν προβληματικά «χαρακτηριστικά». Πιο συγκεκριμένα:

1. Μάτι - Άγιος Ανδρέας: Η περιοχή θα παραμείνει κατά κύριο λόγο παραθεριστική. Ορισμένα από τα τμήματα θα οριστούν ως περιοχές αμιγούς κατοικίας (αυστηρά μόνο κατοικία) με συντελεστή δόμησης 0,30 και σε κάποια τμήματα θα καθοριστεί χρήση γενικής κατοικίας (με τον ίδιο συντελεστή) ώστε να επιτραπεί η λειτουργία καταστημάτων που θα εξυπηρετούν τις βασικές ανάγκες της περιοχής. Στις περιοχές κοντά στη λεωφόρο Μαραθώνος και γύρω από τον ναό της Αγίας Μαρίνας θα καθοριστούν ζώνες «κεντρικών εξυπηρετήσεων», με τη χρήση γενικής κατοικίας, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες της ευρύτερης παραθεριστικής περιοχής. Οι περιοχές αυτές θα έχουν συντελεστή δόμησης 0,40, ενώ όπου έχει ήδη θεσμοθετηθεί υψηλότερος θα διατηρηθεί.

Οι κατασκηνώσεις του Αγίου Ανδρέα θα διατηρήσουν τον χαρακτήρα τους, ενώ σε όλη τη ζώνη θα καθοριστούν ελεύθεροι χώροι (σήμερα σχεδόν ανύπαρκτοι, λόγω της άναρχης ανάπτυξης της περιοχής τα προηγούμενα χρόνια) σε ορισμένα ελεύθερα οικόπεδα, στις δασικές εκτάσεις (όπως ορίστηκαν από τον δασικό χάρτη), τη ζώνη της παραλίας και τις παραρεμάτιες περιοχές. Ειδικά για το ρέμα Παππά, προτείνεται να αναδειχθεί ως φυσικό στοιχείο σύνδεσης των περιοχών Μάτι και Κόκκινο Λιμανάκι.

2. Ραφήνα: Κύριος χαρακτήρας της περιοχής είναι η παραθεριστική κατοικία με επίκεντρο το Κόκκινο Λιμανάκι και μικρούς θυλάκους στους οποίους θα επιτρέπονται ορισμένες τοπικές εξυπηρετήσεις (γενική κατοικία). Η περιοχή κοντά στη λεωφόρο Φλέμινγκ (π.χ. περιοχή Σκουφέικα), που βρίσκεται κοντά σε κεντρικά σημεία της Ραφήνας, προτείνεται να αναλάβει τις ανάγκες επέκτασής της και εξυπηρέτησης σε κοινωνικές υποδομές.

Ο συντελεστής δόμησης θα είναι ελαφρά μεγαλύτερος, από 0,40 για τις περιοχές παραθεριστικής κατοικίας (αμιγούς ή γενικής) έως 0,50 για την περιοχή της λεωφόρου Φλέμινγκ. Και στις δύο περιοχές θα καθοριστούν ελεύθεροι χώροι πρασίνου. Τέλος, ανατολικά της λεωφόρου Μαραθώνος προτείνεται να διατηρηθεί η αγροτική χρήση, όπου επιτρέπεται η ανέγερση εγκαταστάσεων μεταποίησης αγροτικών προϊόντων με συντελεστή 0,30.

Όσον αφορά το θαλάσσιο μέτωπο, όπως ορίζεται στην απόφαση του υπουργείου, το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο θα πρέπει να προβλέψει την απελευθέρωση της παραλιακής ζώνης από περιφράξεις (κατά προτεραιότητα στο τμήμα ανάμεσα στην οδό Ποσειδώνος και στην ακτογραμμή στο Μάτι και στην οδό Δημοκρατίας και στην ακτογραμμή στο Κόκκινο Λιμανάκι). Επίσης, θα πρέπει να αυξήσει την προσπελασιμότητα και την πρόσβαση πεζών και ποδηλάτων σε όλο το μήκος της παράκτιας ζώνης.

ΠΗΓΗ : ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ ΠΟΥ ΖΗΣΑΜΕ

"Φάσμα χαμένο του τόπου μου κι εγώ" 

Μ. Αναγνωστάκης

Η παρουσίαση του Ανθολόγιου του Γιώργου Ιατρού με τίτλο:

"ΜΕΣΟΓΕΙΑ Το χαμένο περιβόλι της Αττικής"

Εκδόσεις ΑΩ, 2015

από τον αρχιτέκτονα Χρήστο Παπαχρήστου 

σε εκδήλωση στην Παλλήνη τον Μάρτιο του 2017

   Μεσόγεια,  το χαμένο περιβόλι της Αττικής

     Το θέμα:

    Χρήστες και δράστες των Μεσογείωνκαλησπέρα.

Λοιπόν.  Μεσόγεια λέει.  Περιβόλι λέει.  Χαμένο λέει, της Αττικής.

Εισαγωγή:

Το  ποιος, το τι , το  πού, το πότε, το έχουμε μ’ αυτό το πόνημα, του Γιώργου… Ειδικός σ’ αυτά  δεν είμαι.  Έλαχε να ζήσω όμως αρκετά από τούτα και πιο πολύ με βασάνισε το γιατί. Αυτά τα παθήματά μας θα προσπαθήσω να αραδιάσω και συμπαθάτε με για το θράσος….

Διαγένεση:

     Ήλιε, γοργοπαιχνιδομάτη μου, φρογό λαγωνικό μου,

     την άγρη που αγαπώ ξετόπωσε και πάρ’ την του κυνήγου

     κι ό,τι τηράς στη γης μαντάτευε κι ό,τι γρικάς μολόγα **

Η Μεσογείτισα τοπομάνα διάβαινε την πάσα ημέρα όπως τ’ όχε  συνήθεια και σε τούτα τα μέρη της Αττικής. Απ΄τα ξημερώματα ίσαμε το σούρουπο η γης άρπαζε με φούρια τις θωπές του γοργοπαιχνιδομάτη ήλιου, ζευγάρωνε αθέατη, μυστικά ζύμωνε σπόρια και υλικά, ξεπέταγε τα γεννήματα, ανάτρεφε τα ζωντανά και ανάμεσώ τους τις φάρες των ανθρώπων, τα σόγια, τις φαμίλιες, παππούδες, γονιούς, νιους, νιες και κούτσικα. Όλα τούτα φτιάχνανε το κουμάντο για το έχει τους, με ζόρια είναι αλήθεια και φορές λίγες με λάσκο, ας είναι. Είδαμε προκοπές και χαλάσματα, έτσι για νάχει διάφορο ρε αδερφέ, αυτή η ρημάδα η ζωή υποφερτή να γίνει …

Οι κοινωνίες μας και οι τραγουδάρηδες:

Ξεχύθηκαν (ότε είπεν και εγεννήθηκεν η θάλασσα)*** φάρες  και φάρες ότι (τα θεμέλιά τους στα βουνά )*, μα τα περβόλια τους στο κάμπο, άντε και σε καμιά πλαγιά. Εδώ θρονιαστήκαμε οι κατά καιρούς Μεσογίτες,  στο φως το Αττικό, στο βολικό ανάγλυφο, το κλίμα μας έκανε τα χατίρια και η ιστορία μας έκανε συνεταιράκια. Τιμή μας και καμάρι μας….

40.000 χρόνια δηλώνουμε παρόν, λέει η Όλγα η Κακαβογιάννη, μια ζωή ψάχτρα και ξεκοκαλίστρα αυτή και το ταίρι ο αείμνηστος Βαγγέλης, ξέχωναν, ξαναζωντάνευαν τα άδηλα και τα κρύφια της γνώσης και της σοφίας. 

Φώναζαν μέσα τους παλαιολιθικοί κυνηγιάρηδες, πετροτρίφτες Τέμικες Πελασγοί, Μινωϊτες, Μυκηναίοι, Αχαιοί, Ίωνες, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Φράγκοι, Πελασγό -Ιλλυριοί, Αρβανίτες, Τούρκοι, Έλληνες και Ελληνάρες  αρχαίοι  και νεώτεροι  Ηρόδοτοι, Θουκυδίδηδες, Παυσανίες, Ρος, Σταματάκηδες, Θεοχάρηδες και άλλοι. Ανακατεύοντας μαγιές και ζυμώματα, μα κατά νου, το προζυμολόγο γεμάτο, τι οι λεβεντονιοί της γνώσης, αυτό το διασίδι της ανάγκης πηγαινοφέρνουν εσαεί.

Μαζί τους κι’ άλλοι μαστόροι καλφάδες και παραγιοί κάνουν την ανάγκη φιλότιμο.

      κι εγώ θα τα περνώ στου σπλάχνου μου το μυστικό αργαστήρι,

      κι αγάλια, με το παίξε γέλασε και το βαθύ κανάκι,

      πέτρες, νερό, φωτιά και χώματα θα γίνουν όλα πνέμα·**

Σε τούτο το στέριωμα λοιπόν μύστες πολλοί, ας θυμηθούμε μερικούς.

Χρήστος  Στρατοκόπος, η Μαρία Μιχαήλ –Δέδε, ο  Γιώργος Χατζησωτηρίου, ο Γιώργος  Σταματίου, ο Κώστας  Δάβαρης, ο Λευτέρης Βεκρής , η Αγγελική Τσεβά,  ο Σεραφείμ  Κόλλιας, ο Γιάννης  Πρόφης, ο Χρήστος  Πέτρου, ο Πέτρος Αγγέλου –Φιλίππου,  ο Κώστας Σωτηρίου, ο Νίκος Παπαγιαννάκος, ο Θύμιος  Πανουργιάς,  ο Νίκος  Τούντας, ο Ευάγγελος Μαυρουδής, ο Γιάννης  Οικονόμου, ο Βασίλης  Ρεντούμης, και πολλοί - πολλοί άλλοι, δεν μας αφήνει η περίσταση να αναφερθούμε,   βάλτε κατά νου γνωστούς δράστες και τον εαυτό σας ίσως αυτής της υπόθεσης ….

Ήταν τότε που και στα Μεσογείτικα αρβανιτοχώρια  όλο και ξεστράτιζαν, τα νιάτα, άνοιγαν σαν τους παππούδες τα ρουμάνια της γνώσης και του πολιτισμού. Ξεφύτρωναν επιστήμονες, σύλλογοι πολιτιστικοί, παμεσογείτικες εκδηλώσεις με συμμετοχή και των δήμων πλέον των Μεσογείων.

Συνέδρια με μπόλικο λαογραφικό, αρχαιολογικό, επιστημονικό υλικό και ανακοινώσεις.

Είχαν  αρχίσει οι αναμπελώσεις και από κοντά κατατμήσεις (πωλούνται οικόπεδα αγροτεμάχια με δόσεις), φούντωσε το αυθαίρετο, κλείσαν ρέματα, κάηκαν δάση  και τα μισά Μεσογείτικα  κειμήλια, αργαλειοί, υφαντά, στολές, κεντήματα, χαλκώματα, τζιβαερικά  μπιλιούνια και συνειδήσεις τιγκάρισαν τα αντικάδικα …… ντροπή μας και ρεζίλι μας.

Καρφώνουν στην καρδιά του θεοδιάβατου κάμπου μας το Αεροδρόμιο. Ελ Βενιζέλος λέει.

Ξεσηκωμός. Ταρακουνήθηκαν και ατάραχοι, φωνάξαμε, χτυπηθήκαμε, ματώσαμε, αγώνες, δίκες, τραβήγματα, προδοσίες. Οι νιοι των Μεσογείων μια γροθιά,  νοιώθουν βαρύ το χρέος,  ψάχνουν τι σώζεται από το παρελθόν, κοντραστάρουν το παρόν, ψυχανεμίζονται το γίγνεσθαι, αναζητούν την γόνιμη εναλλακτική του αύριο. Άκουσον  άκουσον, συνέδριο με πολύμηνες επεξεργασμένες  θέσεις,  με ανθρωποκεντρικό αναπτυξιακό περιεχόμενο,  με οικολογικές ανησυχίες (Χωροταξία και Περιβάλλον  στα Μεσόγεια το  79), οι όροι Χωροταξία  και Περιβάλλον τότε ήσαν ακατανόητοι στους Μεσογίτες, ούτε υπουργείο χωροταξίας περιβάλλοντος υπήρχε.

Μας φορτώνονται μεγάλες παρεμβάσεις που θα αλλάξουν το χαρακτήρα και το τοπίο της περιοχής, ο συρφετός των παραλιακών οικισμών, το κτίσιμο της καμένης Πεντέλης, τα βιομηχανικά μορφώματα, το αεροδρόμιο, οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις, και η εφαρμογή της χωροταξίας της αρπαχτής, θα κουρελιάσουν το Μεσογείτικο τοπίο, ξεπατώνεται ο πρωτοελλαδικός οικισμός στο  Ζάγανι, λεηλατείται  το μετόχι Βουρβά, παραδοσιακά οικιστικά σύνολα υποστατικά πατητήρια καμαρόσπιτα μακρινάρια πυργάκια χαγιάτια ντερλαυλή καστόρες, παίρνουν δρόμο, θα μείνουν μάρτυρες της Ιστορικής  διαδρομής τα λιθάρια και τα λιθοσώματα και, ανάμεσα απ’ τα χαλάσματα, τα ξωκλήσια και τις σκιές τους, ο μόχθος τα μεράκια και τα καμώματα του Μεσογείτη.

Ο ανθολόγος και οι συν αυτώ μπροστά στην λαίλαπα:

Η "Χρυσή Τομή" στην πρώτη γραμμή, τα αδέλφια Ιατρού,  ο Σταύρος και ο Γιώργος και αρκετοί άλλοι, ξημέρωνε βράδιαζε με το μυαλό τους καρφωμένο στα Μεσόγεια.

Νιώθαμε απειλές αφανισμού μας, παίρναν τη γη κάτω απ’ τα πόδια μας, ερχόταν η λαίλαπα.  Τα στραπάτσα μας πείσμωναν, άλλαζε ο χαρακτήρας της παραγωγικής βάσης, το όποιο εποικοδόμημα του παρελθόντος σχεδόν ανέγγιχτο, ατακτοποίητο.

Οι αρχαιολόγοι, φωτιά στα μπατζάκια τους.

Ο αείμνηστος ο Βαγγέλης Κακαβογιάννης και το ταίρι του τριπλοβιάζονται. Δεν ξεριζώνεται  μόνο το παρόν αλλά και το παρελθόν, γεννιέται η ανάγκη ίδρυσης της ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ  ΑΤΤΙΚΗΣ.

Θα σωθεί ένα μεγάλο κομμάτι πνευματικής παραγωγής των Μεσογειτών. Μαζεύαμε, θηκιάζαμε το μπαρούτι μέσα μας, πεισμώσαμε.

Της εξουσίας το χαλασμένο το τσερβέλο σκάρωνε το ξεπούλημα μεθοδικά, με επιστήμες και με νόμους. Ρυθμιστικό λέει, ανάπτυξη λέει, να τους ποτίσουμε αφιόνια, και κανένα γλειφιτζούρι, με καρότα και μαστίγια, στα μουλωχτά, μπαμπέσικα.

Με τρόπο καρτοδάνεια κινητά ακίνητα golden boys λέει, πιο πολύ λαμογίζειν παρά επιχειρείν και βέβαια κατασχέτειν. Ανεργία φτωχοποίηση εξαθλίωση, οικονομικός, κοινωνικός, ιδεολογικός μαρασμός, βάλε μέσα και καμιά διαβούλευση έτσι για το θεαθήναι. Δοκιμάζεται το όποιο φιλότιμο μας, η ανθρωπιά μας, το καλοδέξιμο μας, η καλημέρα μας, αυγατισμένη η αλλοτρίωση. 

Το χημικό χημικό μαζί με τις ψιλές μας έγιναν αυτοάνοσα …

Ότι ο λύκος μπήκε στη στάνη σκόρπισε τα πρόβατα, τα ξεμονάχιασε κι’ άρχισε το μακέλεμα.

Παγκοσμιοποίηση … Κατανάλωση …Ταχύτητα … και Αρπαχτή … όπου γης. 

Αλάτια στις πληγές μας, και πέρα βρέχει …. Ο εργολάβοι βιάζονται ή τα γκουβέρνα …

Μια πραμάτεια πολύχρονη διαλεχτή και καλοσμίλευτη, σαν ξεχασμένη  στις σκονισμένες ζάρες του τζιεριού του, όλο και θυμότανε ο Γιώργος  κι’ άρχιζε την λάτρα, τα ξεσκονίσματα, τα ξεδιαλέγματα, του βάραγαν τα χαμένα περιστατικά, οι φράσεις, οι κουβέντες, οι τόποι.

  

Σπαρταράει μπρος στα μάτια του το φυσικό και το ανθρωπογενές, ένοιωθε  το σφυγμό της κοινωνίας μας, έβραζε μέσα του θυμός αβάσταγος για τους κάθε λογής βιασμούς και ξεπατώματα, πιο πολύ του κόστιζαν τα στραπατσαρίσματα των αξιών, το ξερίζωμα βιωμάτων.

Νάτοι πάλι οι ξεσηκωμοί, οι αγώνες, τα ματώματα.

Νάτοι πάλι οι μπροστάρηδες κι ο Γιώργος πάντα μαζί.

Τα ιερά και όσια στα σκουπίδια, εκεί πάνω στο Οβριόκαστρο έπαψε να θωρεί πλαγιές και κάμπους, πήρε ο χρόνος να συρρικνώνεται, ο χώρος ο άπειρος μια σταλιά χωμένος στη χούφτα,  γκουβέρνα και εξουσίες αφανισμένα. Απέραντη ξεπήδησε εντελέχειας δράση, ένοιωθε να υπερκαλύπτει το σύμπαν τούτη η μάζα η αντάρτισσα του Μεσογείτικου είναι.  Ξεχείλιζε το δίκιο μας, σαν να ενώθηκε με το δίκιο των όπου γης κατατρεγμένων.

Μια Νίκη λεβεντονιά άρχισε να σαλεύει, έσκασε αρχαϊκό μειδίαμα, τους μισόκλεισε  πονηρά και το μάτι. Σήκωσαν τα χέρια της κουνούσαν μαντήλια.

Τα καρακόλια της εξουσίας αποχωρούσαν….

Ο Καζαντζάκης  θα γράψει … έργο μικρό και μεγάλο δεν υπάρχει, κι ένα χαλίκι  ν’ αρμολοήσεις σ’ έναν ετοιμόρροπο τοίχο είναι σα να στεριώνεις τον κόσμο να μην πέσει. Είναι σα να στεριώνεις την ψυχή σου να μη χαθεί.**

Ο πνευματικός σκαφτιάς θα συνεχίζει το μεροδούλι. Στο σεντούκι θηκιασμένη πολύ ακόμη πραμάτεια, να ξεσκονίσει, να συντηρήσει, να καλοπλύνει.  Θέλει καλοσιδερωμένη να την κουκουλωθούν, παλιοί και νιοι.  Τούτη την πατατούκα.

Ότι το κρύο, η παγωνιά παραέσφιξε στις μέρες μας….

Ανθοκόμε περβολάρη Γιώργο σε ευγνωμονούμε. Να είσαι  γερός, καλή συνέχεια …..

Όσο για μας, βοηθάει η παππουδική παραίνεση, που μας διέσωσε ο αείμνηστος Νίκος Τούντας:   Να έχουμε υγεία, δύναμη για δουλειά και προκοπή, αλλά προπαντός να είμαστε μονιασμένοι … Αγάντα.

Ότι και τα βουνά σηκώνουν οι λαοί στους ώμους τους και μέσα τους η φλόγα καίει άσβεστη …

Αρνητές τούτης της άρνησης, δράστες της εξέλιξης,  παλεύουμε όλα τούτα τα αντίθετα,  γκαστρώνουμε  τις μικροποσότητες να αυγατίσουν, να γίνουν μια άλλη ποιότητα, εραστές μιας άλλης δυνατής προσήλιας ζωής****, χαμογελάμε κατά μέσα, γιατί:   Αυτό το χαμόγελο κι’ αυτόν τον ουρανό δεν μπορεί κανείς να μας τον πάρει*****….   

……σας  ευχαριστώ. .…………….

Μάρτης 2017. Χρήστος Παπαχρήστου.

Σημειώσεις:

*    Ελύτης. Άξιον Εστί(Τα Πάθη)

**   Καζαντζάκης. Οδύσσεια. Ο Φτωχούλης του Θεού

***   Ελύτης.  Άξιον Εστί(Η Γένεσις)

****   Μαγιακόβσκι.  Ξελασπώστε το Μέλλον

*****   Ρίτσος. Καπνισμένο Τσουκάλι

ΓΛΩΣΣΑΡΙ   

Γούπατα: μικρές κοιλάδες  έδαφος σε μορφή γούβας .                  

Λατύπες: λιθάρια σε μορφή πλακουτσωτή.                                                           

Ντρασά :ημίσκληρη επιφανειακή στρώση εδάφους συνήθως το υποκείμενο στρώμα είναι χώμα.                                                                                                        

Τσάκα: ευκαιρία.                                                                                                                     

Τεριρέμ: βυζαντινή δοξαστική ψαλμωδία με φθόγγους(τεμ τεμ ρι ρεμ ριρεμ ρεριρερουμ).  
Κούτσικα: τα μικρά.                                                                                                                 

Λάσκο: άνετα χωρίς σφίξιμο.                                                                                                 

Τέμικες: πελασγικός λαός της περιοχής μας τους χρησιμοποίησε ο Κάδμος στο χτίσιμο της Θήβας, τους αποκαλούσαν και Φοίνικες-κοκκινωπούς.     

Προζυμολόγος: κεραμικό σκεύος για την διατήρηση του προζυμιού μαγιάς.  

Διασίδι: το πολλαπλό πήγαινε-έλα σε αρκετή απόσταση για να φτιαχτεί το στημόνι του αργαλειού.                                                                                                                   

Ρουμάνια: δασικές ακαλλιέργητες  εκτάσεις.                                                               

Τζιβαϊρικά: χρυσαφικά.                                                                                                     

Μπιλιούνια: στολίδια.                                                                                                                   

Ντεραυλή: μεγάλη στεγασμένη δίφυλλη αυλόπορτα για να περνά το κάρο, στο ένα φύλλο είχε και πορτάκι για πεζούς.                                                                                                    

Καστόρα: αποθήκη γεννημάτων συνήθως σανού.                                                           

Τζιέρι: συκώτι τα σωθικά.                                                                                               

Μακέλεμα: σφάξιμο.                                                                                                        

Γκουβέρνο: κυβέρνηση.                                                                                                   

Καρακόλια: πληρωμένοι φύλακες εξουσίας.                                                               

Πατατούκα: χοντρό επανωφόρι.                                                                                            

Αγάντα: αμυντική εντατική προσπάθεια κράτημα.

Κείμενο: Παραχώρηση του ομιλητή κ. Χρήστου Παπαχρήστου

Φωτογραφίες: Γιώργου Βασιλακόπουλου