ΤΣΟΥΧΤΡΕΣ…  Η  ΕΠΟΧΗ  ΤΟΥΣ  !

 

Οι μέδουσες για τους πολλούς λουόμενους σημαίνει λανθασμένα βρώμικες θάλασσες, μιας και αυτές πολλές φορές εμφανίζονται ανάμεσα σε ότι άλλα ξεβράζουν τα κύματα στα ρηχά νερά. Για πολλούς όμως επίσης αποτελούν φόβο -ειδικά για τα παιδιά- για το τσίμπημά τους και τη φαγούρα που προξενούν.

Οι περισσότερες από τις μέδουσες που ζουν στις θάλασσές μας δεν είναι τσούχτρες. Όλες οι μέδουσες τσιμπούν, γιατί όλες έχουν κνιδοκύτταρα που εκκρίνουν τοξικές ουσίες. Των περισσοτέρων όμως το τσίμπημα δεν είναι ενοχλητικό για τον άνθρωπο (κάποιες φορές ούτε καν γίνεται αντιληπτό), όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τις μέδουσες «γυαλιά».

Ας γνωρίσουμε μερικές από αυτές πιο αναλυτικά:

Pelagia noctiluca 

Το χρώμα της είναι μοβ, πορφυρό ή κοκκινωπό και η μέση διάμετρός της κυμαίνεται γύρω στα 4 εκατοστά. Σ' εμάς είναι γνωστή απλώς ως τσούχτρα και είναι η μόνη μέδουσα με αυτή την ιδιότητα στα ελληνικά νερά, Είναι βιοφωταυγής οργανισμός και τη νύχτα φωσφορίζει, προσφέροντας ένα αρκετά φαντασμαγορικό θέαμα, το τσίμπημά της είναι όμως οδυνηρό και ενοχλητικό. 

Αν τη δείτε στο μέρος όπου κολυμπάτε, είναι καλύτερο να βγείτε από το νερό. Αν μια παραλία έχει γεμίσει τσούχτρες, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιμένουμε να αλλάξει η διεύθυνση του ανέμου, αφού όπως αναφέρθηκε παραπάνω τα θαλάσσια ρεύματα ευθύνονται για τη συσσώρευσή τους στις ακτές.

Aurelia aurita

Γνωστή και ως «γυαλί», η μέδουσα αυτή είναι η πιο διαδεδομένη σε όλες τις θάλασσες. Η «ομπρέλα» της είναι σχετικά επίπεδη και είναι διάφανη με μια ελαφρώς λευκή απόχρωση και τέσσερις χαρακτηριστικούς κύκλους στο εξωτερικό της τμήμα. Το τσίμπημά της δεν είναι ενοχλητικό για τους περισσότερους ανθρώπους.

Cotylorhiza tuberculata 

Πολύ μεγάλη σε μέγεθος και με καφεκίτρινο χρώμα, η μέδουσα αυτή λέγεται και «τηγανητό αβγό» εξαιτίας του σχήματός της. Εκτός από «αβγό μάτι», μπορεί επίσης να σας θυμίσει ένα μπουκέτο λουλούδια. Είναι διαδεδομένη στο Αιγαίο και η διάμετρός της μπορεί να φθάσει τα 40 εκατοστά. Το τσίμπημά της δεν είναι επικίνδυνο.

 

Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση που σας τσιμπήσει μέδουσα:

1. Απομακρύνετε τα τυχόν κολλημένα στο σώμα σας πλοκάμια. Όχι όμως με γυμνά χέρια, διότι αυτό θα οδηγήσει σε κόλλημα των πλοκαμιών στα χέρια και μεταφορά του ερεθισμού εκεί.

2. Ξεπλύνετε την περιοχή του τσιμπήματος με άφθονο θαλασσινό νερό. Αν δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος, γεμίστε τη χούφτα σας με άμμο και τρίψτε το σημείο του σώματος που είναι κολλημένα τα πλοκάμια της τσούχτρας. Μη χρησιμοποιείτε γλυκό νερό, διότι μπορεί να ενεργοποιήσει κεντριά που έχουν μείνει στο δέρμα.

3. Τοποθετείστε στο σημείο του τσιμπήματος πάγο ή κρύες κομπρέσες. Αυτό περιορίζει τα τοπικά φαινόμενα από το δέρμα.

4. Αλείψτε την πάσχουσα περιοχή με κορτιζονούχο κρέμα. Περιορίζει την τοπική φλεγμονώδη αντίδραση και ανακουφίζει γρήγορα από το τσούξιμο και την φαγούρα. Αν δεν υπάρχει τέτοια κρέμα, χρησιμοποιείστε κομπρέσες με ξυδόνερο (1 μέρος ξύδι και 3 νερό). Έτσι αντιμετωπίζονται η φαγούρα και το τσούξιμο.

5. Πάρτε κάποιο χάπι αντισταμινικό. Με το χάπι αντιμετωπίζονται συστηματικότερα τα συμπτώματα. Η ανάγκη για χάπια τέτοιου είδους είναι μεγαλύτερη όσο μεγαλύτερη είναι η έκταση του προσβληθέντος δέρματος.

6. Τέλος αν τα συμπτώματα είναι έντονα και ιδιαίτερα αν δεν υποχωρούν μετά την εφαρμογή των τοπικών μέτρων, μπορεί να χρειασθεί κάποια ένεση κορτιζόνης. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει οπωσδήποτε να πάτε στο νοσοκομείο ή να επισκεφθείτε κάποιο Κέντρο Υγείας.

 

Παρατήρηση Μεδουσών

Την καταγραφή των πληθυσμιακών εξάρσεων των μεδουσών στις θάλασσες μας, με τη βοήθεια του κοινού, έχει ξεκινήσει εδώ και κάτι λίγα χρόνια το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ. Η πρωτοβουλία αναπτύσσεται στο πλαίσιο του διαμεσογειακού προγράμματος Jellywatch, της Διεθνούς Επιτροπής για την Επιστημονική Παρακολούθηση της Μεσογείου, CIESM.Η έρευνα για τις μέδουσες είναι πολύ περιορισμένη και οι πληθυσμιακές εξάρσεις, αν και είναι καθοριστικές για την ισορροπία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, σπάνια αναφέρονται ή καταγράφονται. Γι’ αυτό το λόγο, η Διεθνής Επιτροπή για την Επιστημονική Παρακολούθηση της Μεσογείου, CIESM, έχει ξεκινήσει αυτήν τη δια-μεσογειακή πρωτοβουλία.

Στις ελληνικές θάλασσες ζουν πολυάριθμα είδη μεδουσών. Αν και για πολλούς είναι θαλάσσιοι οργανισμοί που προκαλούν φόβο, έχουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Αποτελούν τροφή για πολλά θαλάσσια είδη, όπως π.χ. για τις θαλάσσιες χελώνες, ενώ κάποια είδη μέδουσας όπως η μέδουσα Κοτυλόριζα παρέχουν καταφύγιο σε νεαρά ψάρια, που κρύβονται ανάμεσα στα πλοκάμια τους, αποφεύγοντας τους θηρευτές τους. Είναι εντελώς ακίνδυνη για τον άνθρωπο, και κοσμεί μάλιστα τις θάλασσές μας.

Πληθυσμιακές εξάρσεις…

Όταν αναφερόμαστε σε πληθυσμιακές εξάρσεις μεδουσών εννοούμε δεκάδες με εκατοντάδες μέδουσες ανά κυβικό μέτρο, σε μια θαλάσσια περιοχή. Καθώς ο κύκλος ζωής των μεδουσών επηρεάζεται εποχικά, είναι φυσιολογικό να παρατηρούνται κάποιες πληθυσμιακές εξάρσεις, κυρίως το καλοκαίρι. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι ανθρωπογενείς επιδράσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον έχουν προκαλέσει μεγάλες αλλαγές, με αποτέλεσμα οι πληθυσμιακές εξάρσεις μεδουσών να παρατηρούνται συχνότερα. Οι κυριότερες αιτίες αυτών των εξάρσεων θεωρείται ότι είναι η υπεραλίευση και η αύξηση της θερμοκρασίας. Ωστόσο ο αριθμός των δεδομένων και των καταγραφών είναι πολύ περιορισμένος για να υποστηριχθεί η συγκεκριμένη θεωρία. 

Γενικά, οι πληθυσμιακές εξάρσεις παρατηρούνται σε οικοσυστήματα που έχουν ήδη υποστεί αλλαγές από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στις πληθυσμιακές εξάρσεις προκαλείται από τα είδη - εισβολείς, τα οποία μεταφέρονται με το έρμα των πλοίων και μέσω των ρευμάτων. Η μεταφορά ειδών σε οικοσυστήματα που δεν υπάρχουν φυσικοί θηρευτές, μπορεί να προκαλέσει εξάρσεις, με δραματικές επιπτώσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατάρρευση των ιχθυαποθεμάτων και της αλιείας, στη Μαύρη Θάλασσα, στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Προκλήθηκε από το είδος Mnemiopsis leidyi, το οποίο μεταφέρθηκε από το έρμα πλοίων από τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Και οι επιπτώσεις τους…

Η εκτεταμένη έξαρση των μεδουσών σε μια περιοχή, προκαλεί σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, επηρεάζοντας τον τουρισμό και την αλιεία.

Τουρισμός: η έντονη παρουσία μεδουσών προκαλεί μείωση στον αριθμό των τουριστών στις περιοχές που καταγράφονται οι μέδουσες.

Αλιεία: Εξάρσεις μεδουσών μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε κατάρρευση των ιχθυαποθεμάτων σε μια περιοχή, καθώς οι μέδουσες τρέφονται με ιχθυοπλαγκτόν – δηλ με τα αυγά ψαριών, και με ζωοπλαγκτόν, εξαντλώντας έτσι την τροφή πολλών ειδών ψαριών. Αυτό επηρεάζει αρνητικά άμεσα τους πληθυσμούς διαφόρων ειδών ψαριών, ενώ παράλληλα παρατηρείται αύξηση των πληθυσμών των μεδουσών.

ΠΟΛΥΤΙΜΗ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ

Το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ σε συνεργασία με τη CIESM αναλαμβάνει ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο, αφού η χώρα μας διαθέτει περισσότερα από 18 .000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και 220. 000 χλμ2 επιφάνεια θάλασσας.

Ακριβώς για αυτό και ή συμμετοχή του κοινού στην παρατήρηση και καταγραφή των πληθυσμιακών εξάρσεων είναι πολύτιμη. Σε περίπτωση που εντοπίσετε λοιπόν μεγάλες ομάδες μεδουσών, είναι πολύ σημαντικό να στείλετε τις ακόλουθες πληροφορίες στην ηλεκτρονική διεύθυνση medousa@archipelago.gr:

Φωτογραφίες: Οι φωτογραφίες από τις παρατηρήσεις σας είναι πολύ σημαντικές καθώς βοηθούν καθοριστικά για την αναγνώριση των ειδών.

- Περιοχή: Προσδιορισμός της περιοχής ,όπου συναντήσατε μέδουσες, ακόμα και με συντεταγμένες (αν είναι δυνατό).

- Αριθμητική προσέγγιση: Πόσες υπολογίζετε ότι ήταν ανά τετραγωνικό (<10, 10-100, 100-500, >500).

Περισσότερες πληροφορίες για την εργασία της CIESM είναι διαθέσιμες στο εξής site: http://www.ciesm.org/marine/programs/jellywatch.htm

Για περισσότερα επικοινωνήστε στο medousa@archipelago.gr


Από biodiversitygr.org

 

 

 "ΠΟΙΟΣ ΦΤΑΙΕΙ;"

              Η απόλυτη συγκάλυψη του "ΤΙ ΦΤΑΙΕΙ;"

Με την πολιτική της στρουθοκαμήλου

Στη Μάνδρα, στο Μάτι, στην Εύβοια, και έπεται συνέχεια ...

Γιατί, πέρα από τις διαχειριστικές αστοχίες,

Όλοι στο βάθος γνωρίζουν πως η ασυλία στην αυθαιρεσία της δόμησης και οι βαλτές πυρκαγιές αφήνουν ανοχύρωτες τις πόλεις και τους οικισμούς μπροστά στις νέες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής

Δυστυχώς, έπεται συνέχεια!

ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ 26/7/2020 ΩΡΑ 11:00

“Oh my Greece”

Η τουριστική διαφημιστική καμπάνια

. . .  με τα μάτια του χθες                          

Οι αφίσες του EOT

Το 1929 ιδρύεται ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού, μια κίνηση που
σηματοδοτεί επίσημα την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια διεθνούς προβολής της Ελλάδας στο εξωτερικό. Την ίδια χρονιά αρχίζουν να εμφανίζονται και οι πρώτες αφίσες του ΕΟΤ, μιας και η αφίσα ήταν το κύριο διαφημιστικό μέσο εκείνη τη περίοδο.

Οι αρχικές επιρροές είναι αναμενόμενες: γραφικά ελληνικά τοπία, ιστορικά μνημεία, φύση και καθημερινή ζωή. Όσο συνηθισμένα κι αν είναι όμως αυτά που παρουσιάζουν όμως, και παρά την ερασιτεχνική αντιμετώπιση του σχεδιασμού τους -σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα όπου η διαφήμιση έχει εξελιχθεί σε κανονική επιστήμη- είναι ο τρόπος δημιουργίας τους που γοητεύει το θεατή και ανεβάζει κατακόρυφα την αξία τους. Σχεδόν όλες οι αφίσες είναι ζωγραφικοί πίνακες φιλοτεχνημένοι από εξέχοντες εικαστικούς και ζωγράφους, όπως οι Πολυχρονιάδης, Βιτσώρης, Παπαγεωργίου, με την πρώτη χρονολογημένη αφίσα να είναι μια φωτογραφία της διάσημης Ελληνίδας φωτογράφου Nelly's (Έλλη Σεραϊδάρη) η οποία απεικονίζει τον Παρθενώνα από τα Προπύλαια, λουσμένο στον ήλιο.

Από το 1930 και μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '70 οι τουριστικές αφίσες της χώρας αφήνονται στα έμπειρα χέρια μεγάλων ονομάτων: Μόραλης, Τέτσης, Μυταράς, Φασιανός, Τσόκλης, Takis, Βασιλείου, Βακιρτζής, Βυζαντίου, Ορφανού, Βήττου, Περράκη, Κωστόπουλος, Λιάσκας, είναι μόνο μερικοί από τους μεγάλους καλλιτέχνες που δέχονται την πρό(σ)κληση του ΕΟΤ να απεικονίσουν την Ελλάδα του ατελείωτου καλοκαιριού, του φωτός, της θάλασσας, του αρχαίου πολιτισμού. Το αποτέλεσμα εντυπωσιάζει και συγκινεί τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων, με τις αφίσες να δίνουν -μεταξύ άλλων- το καλλιτεχνικό στίγμα της κάθε εποχής.

Μάλιστα από το 1959 μέχρι και το 1967, οι Μιχάλης Κατζουράκης και Φρέντυ Κάραμποτ συντέλεσαν καλλιτεχνικοί σύμβουλοι του ΕΟΤ ως ειδικοί στην οπτική επικοινωνία και οι αφίσες που φιλοτεχνήθηκαν υπό τη καθοδήγησή τους έφεραν πληθώρα βραβείων στο θεσμό από διαγωνισμούς του εξωτερικού. Ειδικά οι αφίσες που κάνουν αναφορά στο Φεστιβάλ Αθηνών και τις παραστάσεις που παρουσιάζονταν εκείνη την περίοδο (όπως η «Νόρμα» με την Μαρία Κάλλας το 1960 και η «Μήδεια» το 1961) μπορούν κάλλιστα να χαρακτηριστούν μουσειακά κομμάτια. Δεν απεικονίζουν μόνο σημαντικά καλλιτεχνικά γεγονότα αλλά και μια περίοδο που έμελλε να μείνει στην ιστορία του θεάτρου της Επιδαύρου.

Με την είσοδο των '80s οι αφίσες αρχίζουν να αλλάζουν χαρακτήρα, με τις προκάτ φωτογραφίες τοπίων να κερδίζουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο και τη βασική θεματολογία να περιορίζεται σε ασβεστωμένα νησιώτικα σπίτια, χαμογελαστούς παππούδες και γιαγιάδες κάτοικους νησιών και αγάλματα-λείψανα του παρελθόντος. Από το τέλος του '80 και καθόλη τη διάρκεια του '90 και των '00s οι αφίσες του ΕΟΤ έχουν χάσει κάθε έμπνευση μοναδικότητα, καθώς παρατηρείται μια συνεχής επανάληψη των ίδιων γραφικών τοποθεσιών και μοτίβων, με ελάχιστες εξαιρέσεις χάρη στα ξεσπάσματα δημιουργικότητας και φαντασίας που προσφέρει το Φεστιβάλ Αθηνών.

Η Ελλάδα εκείνης της περιόδου ζούσε το απατηλό όνειρο της ευημερίας που θα κρατούσε για πάντα, μιας ευημερίας που συντηρούταν από τον πλούτο που έφερνε ο τουρισμός, τους παχυλούς μισθούς, τα ανύπαρκτα τραπεζικά όρια και το αθάνατο ελληνικό καλοκαίρι που έδιωχνε κάθε έγνοια και καημό και το είχαμε στη διάθεσή μας σχεδόν 8 μήνες το χρόνο.

Κάπως έτσι η τουριστική διαφήμιση μπήκε στον αυτόματο.

Γιατί να δημιουργήσεις κάτι νέο και ευφάνταστο όταν η συνταγή που ξέρεις και εμπιστεύεσαι συνεχίζει να αποδίδει;

Φυσικά, τα αποτελέσματα αυτού του τρόπου διαχείρισης του ελληνικού τουρισμού φάνηκαν μέσα στη δεκαετία του 2010 και συνεχίζουν να φαίνονται στις τωρινές τουριστικές καμπάνιες του ΕΟΤ, οι οποίες μόνο πεζές και κοινότυπες μπορούν να χαρακτηριστούν (και αυτό αν κάποιος θέλει να διατηρήσει μια σχετική ευγένεια στον τρόπο έκφρασης).

Αν μπείτε στο επίσημο site του οργανισμού μπορείτε να κατεβάσετε σε μορφή αρχείου zip ολόκληρους τους καταλόγους κάθε δεκαετίας.

Κείμενο από HuffPost Greece

ΑΦΙΣΕΣ ΕΟΤ

http://www.gnto.gov.gr/el/posters#ad-image-0

Επιτέλους, δημόσιος αντίλογος

Τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Ψευδοεπιστήμης αναγγέλλουν μέλη της επιστημονικής κοινότητας στην Κρήτη με στόχο την προστασία των πολιτών από την επιρροή ψευδεπίγραφων ιδεών.

Στην ιδρυτική διακήρυξη του Παρατηρητηρίου επισημαίνονται τα ακόλουθα για τους σκοπούς της δημιουργίας του:

“Ζούμε σε μια εποχή που η επιστήμη προοδεύει θεαματικά, τόσο στα μέτωπα της έρευνας όσο και στις πρακτικές εφαρμογές της, χωρίς τις οποίες η ζωή μας θα ήταν αφάνταστα δυσκολότερη. To επίπεδο τεκμηρίωσης και κριτικού διαλόγου σε όλους τους θεσμικούς γνωστικούς τομείς, καθώς και το επίπεδο διεπιστημονικών συνεργασιών, δεν έχουν προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία.
Επίσης, οι δυνατότητες πρόσβασης στη μόρφωση και στην έγκυρη πληροφόρηση δεν ήταν ποτέ τόσο διαδεδομένες και προσιτές.

Παρόλα αυτά, ζούμε ταυτόχρονα σε μια εποχή πρωτοφανούς διάδοσης ψευδών ειδήσεων και ψευδοεπιστημονικών ισχυρισμών με μεγάλη επιρροή και σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις. Απέναντι, ειδικότερα, στην επιδραστικότητα της ψευδοεπιστήμης, η επιστημονική κοινότητα και ο κόσμος της εκπαίδευσης οφείλουν να προσπαθήσουν να προστατεύσουν τους μαθητές και όλους τους πολίτες απο την επιρροή ψευδεπίγραφων ιδεών, οι οποίες οδηγούν όχι μόνο σε διανοητικό βάλτωμα, αλλά συχνά και σε λάθος πρακτικές επιλογές ή σε επικίνδυνες ψευδαισθήσεις.

Με το παρόν κείμενο οι υπογράφοντες δημοσιοποιούμε την πρωτοβουλία μας για ένα Παρατηρητήριο Ψευδοεπιστήμης στο Ηράκλειο και, γενικότερα, στην Κρήτη, εστιασμένο στα τεκταινόμενα στον δημόσιο χώρο. Στο κείμενο εξηγούμε συνοπτικά τι εννοούμε ως ψευδοεπιστήμη,επισημαίνουμε μερικές επιπτώσεις της και στη συνέχεια οριοθετούμε τους στόχους μας και σκιαγραφούμε τη λειτουργική δομή του Παρατηρητήριου.

Αποκαλούμε ψευδοεπιστήμη κάθε ισχυρισμό που παρουσιάζεται με επιστημονικοφανή μανδύα, αλλά αρνείται να υποβληθεί σε ανεξάρτητο έλεγχο από την επιστημονική κοινότητα (π.χ. να υποβληθεί σε επιστημονικό περιοδικό με κριτές). Επιπλέον, τέτοιοι ισχυρισμοί περιέχουν κατά κανόνα απόψεις που εμφανώς παραβιάζουν βασικές τεκμηριωμένες γνώσεις του αντίστοιχου γνωστικού τομέα. Αρνούμενες τους καθιερωμένους ελέγχους, οι ψευδοεπιστημονικες θεωρίες βασίζονται σε άλλα μέσα ευρείας διάδοσης και επιρροής, ενώ οι θιασώτες τους έγιναν δεινοί συνωμοσιολογοι που διατείνονται ότι όλη η επιστημονική κοινότητα συνωμοτεί για να αποκρύψει τις αλήθειες τους. Ορισμένες μετεξελίξεις του πολιτιστικού ρεύματος γνωστού ως New Age (Νέα Εποχή), κατά βάση εύπλαστες μείξεις ανατολικού μυστικισμού με επιμέρους δοξασίες παραδοσιακών θρησκειών, προβάλλονται επίσης με μια πομπώδη επιστημονικοφανή (αλλά επιστημονικά σαθρή) ορολογία, ώστε να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση μιας επιστημονικής μεταφυσικής.

Όπου και αν στρέψουμε το βλέμμα, διαπιστώνουμε ότι η ψευδοεπιστήμη «πουλάει». Πουλάει μεταφορικά, αλλά συχνά και κυριολεκτικά. Το αντιεμβολιαστικό «κίνημα» έχει ήδη επαναφέρει τον κίνδυνο σοβαρών ασθενειών και επιδημιών που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν υπό πλήρη έλεγχο ή εξαφάνιση. Το εμπόριο ελπίδας με εναλλακτικές «θεραπείες» δυνητικά θανατηφόρων ασθενειών έχει οδηγήσει σε (συχνά αποφευκτέες) τραγωδίες, ενώ κατά καιρούς διεγείρει φαινόμενα μαζικής υστερίας. Και στο διαδίκτυο συναντάμε, πλάι σε σοβαρές ιατρικές ενημερώσεις, πλήθος αστήρικτες και ενδεχομένως επικίνδυνες «ενημερώσεις», που υπόσχονται εύκολες «θεραπείες» ή δυσφημούν ενδεδειγμένες θεραπείες και καλούν τον αναγνώστη να πάρει λάθος αποφάσεις.

Στρεφόμενοι σε φαινόμενα που εκ πρώτης όψεως δεν έχουν επώδυνο κοινωνικό αντίκτυπο, παρατηρούμε ότι η αστρολογίακαι οι μαντικές «τέχνες» παραμένουν πάντα δημοφιλείς. Παράλληλα,η αγορά κατακλύζεται από «πολλά υποσχόμενα» ψευδοεπιστημονικά βιβλία και διαλέξεις, όπου τον κλασικό κράχτη «ολιστικός» συμπληρώνει πλέον το επίθετο-φετίχ «κβαντικός» σε κενολόγα έως γελοία συμφραζόμενα. Στην πλημμύρα αυτή προστίθενται ποικίλες «εντυπωσιακές» ψευδοεπιστημονικές απόψεις από άτομα και άτυπα ή ρητά διαμορφωμένες ομάδες, με βήμα προβολής κάποια περιοδικά, τηλεοπτικές εκπομπές και το διαδίκτυο.

Το κοινωνικό πρόβλημα που έτσι ανακύπτει είναι πολλαπλά σοβαρό, μερικές φορές για όχι άμεσα προφανείς λόγους. Ενδεικτικά, έχουν μεγάλη κοινωνική σημασία και δημόσιο ενδιαφέρον οι παρανοήσεις και οι επιστημονικά έωλες αντιμετωπίσεις της έρευνας για το καινοφανές φαινόμενο της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, για το περιεχόμενο της θεωρίας της εξέλιξης και τη σημασία της στη διαχείριση καίριων τομέων (από την ιατρική έως την πρωτογενή παραγωγή) και για τη σύνδεση των βιοηθικών προβληματισμών με τα εκάστοτε ακριβέστερα δυνατά επιστημονικά δεδομένα.

Θα μπορούσε να συνεχίσει κανείς με πολλά τέτοια προβλήματα. Όμως θα εστιάσουμε εδώ μόνο στο πιο προφανές. Παρατηρούνται πολλές προσπάθειες οι ψευδοεπιστημονικές θεωρίες να διεισδύσουν ακόμα και σε εκπαιδευτικούς και μορφωτικούς θεσμούς του ευρύτερου δημοσίου τομέα.

Π.χ.,κάποιες εκπομπές της δημόσιας τηλεόρασης και εκδηλώσεις (κατά τα άλλα αξιέπαινων) αποκεντρωμένων επιμορφωτικών θεσμών φάνηκαν ευάλωτες στην διείσδυση αυτή. Είναι καταστατική ευθύνη της επιστημονικής και εκπαιδευτικής κοινότητας τέτοια φαινόμενα να προλαμβάνονται στο μέλλον με έγκαιρη ενημέρωση των υπευθύνων. Ενώ η ελευθερία έκφρασης της προσωπικής γνώμης πρέπει να είναι πάντα σεβαστή, το να δίνει κανείς ένα βήμα που περιβάλλεται με το κύρος ενός θεσμού (π.χ. καλεσμένος για ομιλία ή σε πάνελ) για να προβληθούν ψευδοεπιστημονικές απόψεις, είναι όχι μόνο άκρως ανεύθυνο αλλά ακυρώνει και το κύρος του θεσμού.

Συνεκτιμώντας όλα τα παραπάνω, αντιλαμβάνεται κανείς την ανάγκη να οργανωθεί ένας εθελοντικός «θεσμός» της τοπικής κοινωνίας,ένα Παρατηρητήριο Ψευδοεπιστήμης εστιασμένο στο δημόσιο χώρο. Καθώς ο χώρος αυτός επηρεάζεται έντονα από τα ΜΜΕ, η ευαισθητοποίηση των δημοσιογράφων στο πρόβλημα διάδοσης της ψευδοεπιστήμης και η αποκατάσταση διαύλων σχετικής αλληλοενημέρωσης θα είναι ένας από τους εύλογους στόχους του Παρατηρητήριου. Η δράση του θα περιλαμβάνει εκδηλώσεις και άρθρα με επίκεντρο την αντιδιαστολή επιστημονικών και μη απόψεων σε ορισμένα θέματα αιχμής. Πέρα από τα συνήθη μέσα δημόσιας επικοινωνίας, θα αξιοποιηθούν για τις διαδικτυακές παρεμβάσεις του Παρατηρητηρίου η, ήδη ενεργή για θέματα ψευδοεπιστημης, σελίδα του Facebook Τραγικά Ευτράπελα, καθώς και ένα Blog.

https://pseudoscience-observatory.blogspot.com/

Οργανωτικά προσβλέπουμε στη σταθερή ενεργοποίηση ενός πυρήνα επιστημόνων που ήδη δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις της ψευδοεπιστήμης και είναι διατεθειμένοι να αφιερώνουν εύλογο χρόνο για την αντιμετώπιση της διείσδυσης και επιρροής της στο δημόσιο χώρο. Ο πυρήνας αυτός θα πασχίσει να διαμορφωθεί ένα δίκτυο επιστημόνων και πολιτών που ενστερνίζονται την ανάγκη ενός Παρατηρητηρίου και θα είναι πρόθυμοι να συμβάλουν περιστασιακά, ανάλογα με την ειδικότητά τους. Ο ρόλος αυτού του δικτύου είναι σημαντικός και απευθύνουμε έκκληση για ενεργή ανταπόκριση από όλους εκείνους που θα χρειαστούμε τη συνδρομή τους”.

Το ιδρυτικό κείμενο του Παρατηρητηρίου Ψευδοεπιστήμης συνυπογράφουν οι:

(όπου Π.Κ. = Πανεπιστήμιο Κρήτης)

Δέσποινα Αλεξανδράκη, Ομότιμη Καθηγήτρια Αναπτυξιακής και Μοριακής Βιολογίας Π.Κ.

Θέμης Αρχοντίδης, φοιτητής Βιολογίας, Π.Κ.

Κώστας Βλασόπουλος, ΑναπληρωτήςΚαθηγητής Αρχαίας Ιστορίας , Π.Κ.

Γιάννης Δαλέζιος, ΑναπληρωτήςΚαθηγητής Φυσιολογίας, Π.Κ.

Πέτρος Δήτσας, ΕπίκουροςΚαθηγητής Φυσικής , Π.Κ.

Ελευθέριος Ζούρος, Ομότιμος Καθηγητής Εξελικτικής Βιολογίας, Π.Κ.

Κρίτων Καλαντιδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Αναπτυξιακής Βιολογίας Φυτών, Π.Κ.

Μιχάλης Καραδημητρίου, ΔιδάκτοραςΦυσικής Π.Κ.

Άρτεμις Καρναβά, Επίκουρη Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Π.Κ.

Γιάννης Κουγιουμουτζάκης, Ομότιμος Καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Π.Κ.

Μανόλης Λαδουκάκης, Επίκουρος Καθηγητής Εξελικτικής Ζωολογίας, Π.Κ.

Δάφνη Μανουσάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Μαθηματικής Βιολογίας/Φυσιολογίας, Πολυτεχνείο Κρήτης

Νικόλαος Μιχαλόπουλος, Καθηγητής Ατμοσφαιρικής Χημείας, Π.Κ.

Γεώργιος Ξυδάκης, φοιτητής Βιολογίας, Π.Κ.

Ιωσήφ Παπαδάκης, Καθηγητής Αστροφυσικής, Π.Κ.

Ιωσήφ Παπαματθαιάκης, Ομότιμος Καθηγητής Μοριακής Βιολογίας και Κυτταρογενετικής, Π.Κ.

Βασιλική Παυλίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αστροφυσικής, Π.Κ.

Παναγιώτης Σαπουντζής, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Υπολογιστικών Νευροεπιστημών, Ι.Τ.Ε.

Ελπίδα Σκάρλου, φοιτήτρια Βιολογίας, Π.Κ.

Γεράσιμος Τζιβράς, φοιτητής Βιολογίας, Π.Κ.

Στέφανος Τραχανάς, Επίτιμος Διδάκτορας ΤμήματοςΦυσικής Π.Κ.

“Επιρρεπείς οι άνθρωποι, πιστεύουν τα πιο ανορθολογικά…”

Ο μεγαλύτερος εχθρός της γνώσης δεν είναι η άγνοια, 

είναι η ψευδαίσθηση της γνώσης. 

Stephen Hawking

Στις μέρες που ζούμε, όλο και πιο ασφυκτικά μας πολιορκεί η τάση απαξίωσης της τεκμηριωμένης επιστημονικής γνώσης, η παραποίηση της αλήθειας και η στρέβλωση της  πραγματικότητας, μέρος ενός φαινομένου που κατατείνει στο να απομονώσει την επιστημονική γνώση και να βάλει στην γωνία όσα, βήμα το βήμα, έχουν κατακτηθεί στην πορεία της ανθρώπινης σκέψης. 


Άρθρα στον Τύπο, τηλεοπτικές ομιλίες και διαλέξεις, εκδόσεις βιβλίων, ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιχειρούν να κερδίσουν οπαδούς και ακόλουθους, κάνοντας χρήση μιας επιχειρηματολογίας που, χωρίς να στηρίζεται σε κανένα επιστημονικό δεδομένο, κινείται ανάμεσα στην πομπώδη κοινοτοπία και τον συγκαλυμμένο ή απροκάλυπτο μυστικισμό. 



Κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές έρχονται να ενισχύσουν αυτή την παραφιλολογία, ξεσηκώνοντας τη φαντασία για το άγνωστο και εξάπτοντας τους μεταφυσικούς φόβους του καθενός. 
Σενάρια συνωμοσίας και fake news γίνονται viral καθημερινά στα δίκτυα ενημέρωσης. 


Πρόσωπα αυτοπροβάλλονται στο εξωτερικό, αλλά και στον τόπο μας, σαν σωτήρες, μύστες και φωστήρες, δηλώνοντας ότι αυτοί και μόνο κατέχουν το βαθύ νόημα της ζωής, ότι αυτοί και μόνο έχουν αντίληψη των μυστηρίων του φυσικού κόσμου και του σύμπαντος, πρόθυμοι να μεταδώσουν στο κοινό τους την "μοναδική" αλήθεια, στοχεύοντας σε μια θρησκευτικού τύπου πίστη και δέος προς τα ψευδοεπιστημονικά ιδεολογήματά τους, και σε μια, πολλαπλών σκοπιμοτήτων, χειραγώγησή του.  

Προγράμματα και κέντρα στήνονται, που υπόσχονται εμβάθυνση στα άδυτα της ψυχής, αξιοποίηση δυνάμεων που δεν γνωρίζουμε ότι διαθέτουμε και ζωή χαρισάμενη υπό το φως μιας νέας πνευματικότητας. 

Συμπαντολόγοι και αστρολόγοι, σαμάνοι και ενεργειακοί θεραπευτές, προφήτες και μωροφιλόσοφοι "κάνουν παιχνίδι" ανενόχλητα, χωρίς σοβαρές αντιδράσεις, απολαμβάνοντας μια ιδιότυπη ασυλία. 

Σε απόρροια του καταιγισμού αυτού του είδους της παραπληροφόρησης αμβλύνεται η ικανότητα του καθενός από εμάς για κριτική ματιά στα γεγονότα και για τη δέουσα επιφύλαξη ως προς την αξιοπιστία της πληροφορίας, ενθαρρύνεται η ενδοστρέφεια και ο αναχωρητισμός, και πλήττεται έτσι τελικά ακόμα και η λειτουργία της συμμετοχικής δημοκρατίας. 

Αν και παραμένει το ερώτημα γιατί όλη αυτή η μωρολογία βρίσκει απήχηση, ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν όσοι ασχολούνται με τις ανθρωπιστικές επιστήμες  (ανθρωπολόγοι, ψυχίατροι και κοινωνιολόγοι), 
πάντως είναι ιστορικά διαπιστωμένο ότι τέτοιες ροπές φουντώνουν σε καιρούς οικονομικής, κοινωνικής και αξιακής κρίσης. 


Μιλάμε για ένα φάσμα νεο-σκοταδισμού, γέννημα παρακμιακής σκέψης, που μολύνει τον πολιτισμό μας, διαχέει την αμφιβολία και τη σύγχυση και λειτουργεί σε βάρος της κοινωνικής συνοχής, στο βαθμό που δεν αντιμετωπίζεται καίρια και σαν ξένο σώμα από την επιστημονική κοινότητα που πρέπει να βρίσκεται  σε ανοικτό διάλογο και συνεργασία με τους θεσμικούς φορείς της εκπαιδευτικής πολιτικής και του πολιτισμού πάνω στο θέμα αυτό. 
Ειδικά το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να επιτηρεί με σχολαστικότητα όσα, εκτός διδακτέας ύλης, περνάνε με τη μορφή επιμορφωτικών διαλέξεων στο χώρο της Εκπαίδευσης. 


Μια παλιότερη ραδιοφωνική συνέντευξη του καθηγητή Στέφανου Τραχανά* στο Σκάι Κρήτης 92,1 στις 23.02.2017, υπογραμμίζει, σε λόγο απλό και κατανοητό, ακριβώς αυτή τη δραματική διάσταση της παρέκκλισης από τον ορθολογισμό και την αιτιοκρατία. 

Το ηχητικό υλικό ΕΔΩ:

https://www.youtube.com/watch?v=3QlIU3x3Axc

*Ο Στέφανος Τραχανάς σπούδασε Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και μετά Θεωρητική Φυσική στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών "Δημόκριτος" και στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου του Harvard. Διδάσκει, μεταξύ άλλων, Κβαντική Φυσική και Διαφορικές Εξισώσεις στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης από το 1983 έως σήμερα. Είναι συγγραφέας εννέα πανεπιστημιακών συγγραμμάτων στα παραπάνω πεδία και ενός βιβλίου για το ευρύτερο µορφωµένο κοινό µε τίτλο "Το φάντασµα της όπερας: Η επιστήµη στον πολιτισµό µας." 

Σαν ιδρυτικό μέλος και διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτηςμέχρι το 2013 είχε τη βασική ευθύνη για τη δημιουργία του πρώτου πανεπιστημιακού εκδοτικού οίκου της χώρας.

Τα τελευταία χρόνια το όνειρό του είναι η διαδικτυακή εκπαίδευση και το νέο είδος εκπαιδευτικού υλικού που θα χρειαστεί για να την στηρίξει. Πιστεύει ότι η χώρα μας δεν μπορεί να μείνει έξω από τις επαναστατικές αλλαγές που συντελούνται αλλού σε αυτό το θέμα και γι' αυτόν το σκοπό πήρε την πρωτοβουλία για την ίδρυση της διαδικτυακής πλατφόρμας MATHESIS (https://mathesis.cup.gr/) με δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα για όλους,  με δεκάδες χιλιάδες εγγραφές μέχρι σήμερα, στο οποίο και προσφέρει εθελοντικά την εργασία του τόσο ως διευθυντής του, όσο και ως δάσκαλος ή συγγραφέας. 

Ανακύκλωση δύο ταχυτήτων στους δήμους της Αττικής

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ

Τεράστιες είναι οι αποκλίσεις ανάμεσα στους 66 δήμους της Αττικής, στο θέμα της ανακύκλωσης. Από το 0% τριών νησιωτικών δήμων έως το 28,7% του Δήμου Βριλησσίων η απόσταση είναι χαώδης και δείχνει εξαιρετικά δύσκολο να υπερκεραστεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ακόμα πιο δυσάρεστο είναι πως οι δύο κυριότεροι δήμοι της Αττικής, η Αθήνα και ο Πειραιάς, βρίσκονται κοντά στον «πάτο» της λίστας, με επίδοση μόλις περί το 4%.

Την εικόνα μάς δίνουν τα (προσωρινά) στατιστικά στοιχεία του Ενιαίου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) για την ανακύκλωση και την κομποστοποίηση των 66 δήμων το 2018. Τις καλύτερες επιδόσεις έχουν ο Δήμος Βριλησσίων, που «εκτρέπει» από την ταφή σχεδόν το 30% των απορριμμάτων του και ο Δήμος Διονύσου με ποσοστό 24,7%, καθώς και οι Δήμοι Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης, Φιλοθέης - Ψυχικού και Ραφήνας - Πικερμίου, όλοι με ποσοστό 16%-17%. Ποσοστό ανακύκλωσης (ή και κομποστοποίησης, όπου υπάρχει) άνω του 10% είχαν πέρυσι οι Δήμοι Ηρακλείου, Πεντέλης, Παπάγου - Χολαργού, Κρωπίας, Γλυφάδας, Παλλήνης, Χαλανδρίου, Λυκόβρυσης -  Πεύκης, Ελευσίνας, Κηφισιάς, Αμαρουσίου και Παλαιού Φαλήρου, συνολικά 17 δήμοι από τους 66.

Στο μέσον της λίστας, με επιδόσεις μεταξύ 5%-10%, βρίσκονται 32 δήμοι: Αργυρούπολης (9,9%), Αγίας Παρασκευής (9,4%), Φιλαδέλφειας - Χαλκηδόνας (9,4%), Καματερού (9,3%), Παιανίας (9%), Μεταμόρφωσης (8,2%), Σαρωνικού (8%), Αλίμου (7,9%), Ιλίου (7,9%), Πετρούπολης (7,8%), Νέας Ιωνίας (7,5), Αγίου Δημητρίου (7,5), Χαϊδαρίου (7,5), Λαυρεωτικής (7,2%), Μαραθώνος (7,2%), Αιγάλεω (6,8%), Σπάτων - Αρτέμιδας (6,7%), Πόρου (6,7%), Νέας Σμύρνης (6,7%), Μαρκόπουλου Μεσογαίας (6,5%), Μοσχάτου - Ταύρου (6%), Ηλιουπόλεως (5,9%), Ζωγράφου (5,8%), Φυλής (5,7%), Περιστερίου (5,6%), Αχαρνών (5,4%), Βύρωνα (5,3%), Κορυδαλλού (5,3%), Καλλιθέας (5,2%), Ωρωπού (5,1%), Καισαριανής (5,1%) και Δραπετσώνας (5%).

Στον «πάτο» της λίστας βρίσκονται 16 δήμοι, μεταξύ των οποίων οι δύο πολυπληθέστεροι του λεκανοπεδίου: Γαλάτσι (4,9%), Αγίας Βαρβάρας (4,8%), Μεγαρέων (4,2%), Αθηναίων (4,1%), Δάφνης (4%), Πειραιά (3,7%), Ασπροπύργου (3,6%), Νίκαιας (3,4%), Περάματος (2,5%), Σαλαμίνας (1,6%), Τροιζηνίας (1,3%), Αγκιστρίου (1,3%), Μάνδρας - Ειδυλλίας (1,1%) αλλά και Αίγινας (0%), Σπετσών (0%) και Υδρας (0%). Από τη λίστα των 66 δήμων απουσιάζει μόνο ο Δήμος Κυθήρων, στον οποίο τα στοιχεία δεν είναι επαληθευμένα. Να σημειωθεί ότι αυτά είναι τα προκαταρκτικά στοιχεία του ΕΔΣΝΑ για το 2018 και ενδέχεται μετά την επεξεργασία τους να έχουν μικρές διαφοροποιήσεις (αλλά σίγουρα όχι τέτοιες που να αλλάζουν τη γενική εικόνα).

Τα αίτια

Πού οφείλεται αυτή η χαώδης διαφορά ανάμεσα στη «χρυσή πεντάδα», που έχει σημαντικά αποτελέσματα, και τους τελευταίους 20-30 δήμους, των οποίων οι επιδόσεις είναι σχεδόν μηδενικές; «Κατά τη γνώμη μου, στην ευαισθητοποίηση των δημοτών ως προς την ανακύκλωση, η οποία βέβαια απηχεί την καμπάνια που έχει κάνει ο κάθε δήμος», εκτιμά ο πρόεδρος του ΕΔΣΝΑ, Βασίλης Κόκκαλης. «Το πρόβλημα με τον μπλε κάδο είναι ότι κάποιοι δήμοι δυσκολεύονται στην αποκομιδή, ή δεν έχουν αρκετά πυκνό δίκτυο κάδων. Πιστεύω ότι αν προχωρήσουν τα ξεχωριστά ρεύματα ανακύκλωσης και οι γωνίες ανακύκλωσης, σταδιακά θα ευαισθητοποιηθεί ο κόσμος.

Πρόθεσή μας είναι να κάνουμε ξεχωριστές εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση του κόσμου στους δήμους που έχουν τις χαμηλότερες επιδόσεις».

Σημαντικό ρόλο, βέβαια, παίζει η «εκτροπή» από τα κοινά απορρίμματα των οργανικών αποβλήτων, μέσω του καφέ κάδου. «Ολοι οι δήμαρχοι θέλουν να ξεκινήσουν. Ωστόσο δεν μπορείς απλά να πατήσεις ένα κουμπί και το σύστημα να αρχίσει να δουλεύει», λέει ο κ. Κόκκαλης. «Μέσω της Περιφέρειας θα ξεκινήσει φέτος η τροφοδότηση των δήμων με καφέ απορριμματοφόρα και καφέ κάδους, ενώ παράλληλα προχωρά ο διαγωνισμός για τη δημιουργία στο ΕΜΑ (σ.σ. εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Φυλή) ξεχωριστής γραμμής για το κομπόστ. Στόχος μας είναι από 3% το 2019 να πάμε στο 12% το 2020 και το 2025 να συλλέγουμε άνω του 40%. Θέλει συνεχή δουλειά, συνεχή επαφή με τον κόσμο, να καταλάβει ότι το “σύστημα” έχει κορεστεί».

Για το κρίσιμο θέμα της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης ετοιμάζει έναν οδηγό προς τους δήμους. «Θα περιλαμβάνει τις υποχρεώσεις των δήμων και τα δικαιώματά τους σε σχέση με τα συστήματα ανακύκλωσης, ώστε να γνωρίζουν επακριβώς πώς πρέπει να χειριστούν κάθε ζήτημα», λέει ο Γιάννης Σιδέρης, διευθύνων σύμβουλος του ΕΟΑΝ. «Για εμένα το ζήτημα δεν είναι τόσο η οικονομική κατάσταση των δήμων, αλλά η οργάνωσή τους. Οι δήμοι πρέπει να ρίξουν μεγάλο βάρος στην οργάνωση της συλλογής ανακυκλώσιμων και βιοαποβλήτων και ταυτόχρονα να εργαστούν συστηματικά στο θέμα της ενημέρωσης. Παράλληλα πιστεύω ότι πρέπει να αυξηθεί το τέλος ταφής, δεν μπορεί να έχει την ίδια “τιμή” η ταφή απορριμμάτων με την κομποστοποίηση».

Τι κάνει ο πρώτος

Τα Βριλήσσια σίγουρα δεν είναι ο «τυπικός» δήμος της Αττικής. Είναι στο σύνολό του αστικός, όχι ιδιαίτερα μεγάλος σε έκταση, μια περιοχή ανώτερων εισοδημάτων, άρα και υψηλότερου μορφωτικού επιπέδου. Με δεδομένο όμως ότι και άλλοι δήμοι της Αττικής έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά, προφανώς είναι ένας δήμος που έχει δουλέψει συστηματικά και σε πολλά μέτωπα ώστε να κατακτήσει την πρωτιά σε όλη την Αττική.

«Μέσα σε 3 χρόνια, από το 2016 έως το 2019 πετύχαμε να μη θάβεται περί το 50% των απορριμμάτων μας», εξηγεί ο δήμαρχος Ξένος Μανιατογιάννης (σ.σ. τα στοιχεία του ΕΔΣΝΑ αναφέρονται στο 2018). «Ετσι σήμερα εξοικονομούμε περί τις 300.000 ευρώ ετησίως από την ταφή στον ΧΥΤΑ και ως επιβράβευση μειώσαμε τα δημοτικά τέλη μεσοσταθμικά κατά 5% την τελευταία πενταετία».

«Κλειδί» της επιτυχίας, η λειτουργία του καφέ κάδου στο σύνολο του δήμου. «Ξεκινήσαμε το 2015 συμφωνώντας με το ΕΜΑ ότι θα δέχεται τα κομποστοποιήσιμα. Αρχίσαμε με τις λαϊκές και τα σούπερ μάρκετ και σταδιακά περάσαμε στις γειτονιές, χωρίς να σταματάμε ποτέ την ενημέρωση: στον δρόμο, στα σχολεία, σε ό,τι εκδήλωση γίνεται στον δήμο. Επανασχεδιάσαμε τις υπηρεσίες καθαριότητας για να είμαστε συνεπείς στα δρομολόγια. Ο καφέ κάδος δεν πρέπει να γεμίζει περισσότερο από τη μέση και να μη μένει περισσότερο από δύο ημέρες γιατί μυρίζει και στάζει».

Παράλληλα ο δήμος εργάστηκε για τη χωριστή διαλογή όσο το δυνατόν περισσότερων υλικών. «Βάλαμε κάδους για χαρτί στα σχολεία, βραβεύοντας κάθε χρόνο αυτό με τις μεγαλύτερες ποσότητες. Κάνουμε χωριστή διαλογή των κλαδεμάτων, αλλά και των μπάζων. Συνεργαζόμαστε με συστήματα συλλογής ρούχων και τηγανέλαιων.

Δημιουργήσαμε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα (Follow Green) που δίνει εκπτώσεις σε τοπικά καταστήματα, τοποθετήσαμε κομποστοποιητές στα τρία μεγαλύτερα πάρκα και παρείχαμε ακόμα 200 οικιακούς σε πολίτες. Στόχος μας είναι έως το 2025 να έχουμε ελαχιστοποιήσει το περιεχόμενο του πράσινου κάδου και νομίζω ότι μπορούμε να το πετύχουμε».

https://www.kathimerini.gr/1066030/article/epikairothta/perivallon/anakyklwsh-dyo-taxythtwn-stoys-dhmoys-ths-attikhs?fbclid=IwAR0AsXauz52RDlKk2d03Wug6QBHpdACEjUsL01XU2P9a__rmLQNB_Yb9STQ

Στιγμιότυπα απ' την εκδήλωση 

για την κοπή πίττας από τον Σύλλογο Αγίου Νικολάου

                             

Το ΔΣ και τα μέλη του Συλλόγου, κάτοικοι του οικισμού Αγίου Νικολάου, είχαν την ευκαιρία να εκθέσουν τα προβλήματα αιχμής που απασχολούν την περιοχή τους στον Δήμαρχο Σπάτων Αρτέμιδος κο Δημήτρη Μάρκου, σε δημοτικούς συμβούλους και στους επικεφαλής των  παρατάξεων  "ΑΝ.Α.Σ.Σ.Α."  κα Άννα Ραφτοπούλου και  "ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ"  κο Φίλιππο Αργυρό, που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Συλλόγου.

       Ευχόμαστε Καλή και Δημιουργική Χρονιά το 2020!

Μετανάστευση: Η ανθρώπινη διάσταση

Μια έρευνα για τη συγκριτική ανάλυση της ένταξης μεταναστών και προσφύγων στην Ελλάδα

Βασίλης Λεοντίτσης*

Το μεταναστευτικό ζήτημα είναι ένα καίριο ζήτημα του καιρού μας, το οποίο απασχολεί έντονα την ελληνική κοινή γνώμη. Μια νέα μελέτη ευελπιστεί να συνεισφέρει στον δημόσιο διάλογο βασιζόμενη στα αποτελέσματα εκτενούς και εμπεριστατωμένης έρευνας.

Η μελέτη αυτή εκπονήθηκε για λογαριασμό του μη κερδοσκοπικού οργανισμού ΔιαΝΕΟσις από μια ομάδα μελετητών αποτελούμενη από τον υπογράφοντα, τη δρα Βασιλική Τσαγκρώνη (επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Leiden), τον δρα Ρωμανό Γεροδήμο (αναπληρωτή καθηγητή στο Πανεπιστήμιo του Βurnemouth), τον δρα Γεώργιο Καρυώτη (επίκουρο καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης), τον δρα Δημήτρη Σκλεπάρη (λέκτορα στο Πανεπιστήμιο του Newcastle) και τους Γιώργο Βοσινάκη και Διονυσία Δημοπούλου (Iasquare).

Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής η εταιρεία δημοσκοπήσεων ΚΑΠΑ Research ανέλαβε την πραγματοποίηση 800 συνεντεύξεων με παλαιούς και νέους μετανάστες και πρόσφυγες στη χώρα μας. Οι συνεντεύξεις με παλαιούς μετανάστες επικεντρώθηκαν στην αλβανική και γεωργιανή κοινότητα, ενώ το δείγμα νεότερων μεταναστών και προσφύγων προήλθε από Αφγανούς και Σύρους.

Είναι η πρώτη φορά που μια τέτοια μελέτη έχει επιχειρηθεί στην Ελλάδα. Η σημασία της έγκειται σε δύο σημαντικά χαρακτηριστικά. Πρώτα απ’ όλα γίνεται προσπάθεια να πραγματοποιηθεί μια πιο ολοκληρωμένη συζήτηση σχετικά με το ζήτημα της μετανάστευσης, το οποίο απασχολεί έντονα εδώ και αρκετό καιρό την ελληνική κοινωνία. Η επικέντρωση της συζήτησης στην περαιτέρω αστυνόμευση των συνόρων και την υιοθέτηση ακόμα πιο περιοριστικών μέτρων ενάντια στη μετανάστευση και την προσφυγιά είναι προβληματική.

Ανεξάρτητα από τις πολιτικές πεποιθήσεις του καθενός από εμάς, ροές θα συνεχίσουν να υπάρχουν όσο υπάρχουν πόλεμοι, οικονομική ανισότητα και φυσικές καταστροφές. Συνεπώς είναι σημαντικό να γίνει μια σοβαρή συζήτηση για το πώς θα μπορέσει η ελληνική κοινωνία να ενσωματώσει αυτούς τους ανθρώπους στο πλαίσιο του αμοιβαίου σεβασμού, αλλά και της ισχυροποίησης των οικονομικών και κοινωνικών δομών της. Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, είναι εξαιρετικά σημαντικό να ακούσουμε και τη δική τους φωνή και να κατανοήσουμε τις δικές τους εμπειρίες και προτάσεις.

Η μελέτη αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος γίνεται μια έρευνα τεκμηρίωσης, στην οποία καταγράφονται και αναλύονται βέλτιστες πρακτικές και πολιτικές ένταξης άλλων χωρών. Παράλληλα περιγράφονται τόσο οι μεταναστευτικές ροές στην Ελλάδα όσο και οι ελληνικές ενταξιακές πολιτικές. Το δεύτερο μέρος αποτελεί η έρευνα πεδίου και η καταγραφή των χαρακτηριστικών, των βιωμάτων, των προβλημάτων και των αναζητήσεων των ίδιων των μεταναστών και προσφύγων, όπως αποτυπώνονται μέσα από τις συνεντεύξεις που κάναμε με αυτούς. Τέλος, στο τρίτο μέρος παρουσιάζονται μια σειρά προτάσεων πολιτικής για την καλύτερη αντιμετώπιση των ζητημάτων ένταξης.

Τα αποτελέσματα της έρευνας πεδίου προσφέρουν πλούσια στοιχεία, τα οποία σκιαγραφούν γλαφυρά την εικόνα των μεταναστών στη χώρα μας. Πρώτα από όλα υπάρχει σαφής διαφοροποίηση μεταξύ παλαιών και νεότερων μεταναστών, όσον αφορά τους λόγους της μετανάστευσης απο τις χώρες προέλευσής τους. Αλβανοί και Γεωργιανοί ήρθαν στη χώρα μας κατά κύριο λόγο ως οικονομικοί μετανάστες αναζητώντας καλύτερες οικονομικές συνθήκες, ενώ Σύροι και Αφγανοί ήρθαν για να γλυτώσουν από τη βία που μαστίζει τις χώρες τους.

Οι παλαιοί μετανάστες έχουν καταφέρει να ενταχθούν σε μεγάλο βαθμό στην ελληνική κοινωνία βασιζόμενοι κυρίως στις δικές τους προσπάθειες, καθώς η Ελληνική Πολιτεία ήταν κατά κανόνα απούσα τις δεκαετίες του 1990 και του 2000. Ετσι ένα μεγάλο ποσοστό αυτών κατέχει εργασία (77%), σε αντίθεση με τους Αφγανούς και τους Σύρους οι οποίοι έχουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά απασχόλησης (9% του δείγματος). Η συντριπτική πλειοψηφία των παλαιών μεταναστών θέλουν να παραμείνουν στη χώρα μας (3 στους 4). Τα ποσοστά αυτά είναι πολύ χαμηλότερα ανάμεσα στους νέους μετανάστες (1 στους 4).

Ετσι εμφανίζεται το παράδοξο να θέλουν οι περισσότεροι από αυτούς να μετοικήσουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης, αλλά να μην μπορούν λόγω των περιοριστικών πολιτικών της Ε.Ε. Παλαιοί και νέοι μετανάστες αισθάνονται γενικά ασφαλείς στη χώρα μας, παρά τις εμπειρίες εμφανών διακρίσεων που αρκετοί από αυτούς έχουν υποστεί. Τέλος, εμφανίζουν αισθήματα ευγνωμοσύνης, αγάπης και αλληλεγγύης απέναντι στους Ελληνες πολίτες.

Η έρευνά μας καταλήγει με μια σειρά συγκεκριμένων μέτρων που θα μπορούσαν να παρθούν άμεσα, ώστε να βελτιωθεί το επίπεδο ζωής των μεταναστών, να αυξηθεί η συνοχή της ελληνικής κοινωνίας και να βελτιωθεί η θετική συνεισφορά των μεταναστών και προσφύγων σε αυτήν. Συνοπτικά, μεταξύ άλλων, προτείνουμε τα ακόλουθα: την πλήρη και ουσιαστική ενεργοποίηση των Συμβουλίων Ενταξης Μεταναστών, ενός θεσμού που θεωρητικά δίνει φωνή στους μετανάστες και λειτουργεί συμβουλευτικά στην άσκηση μεταναστευτικής πολιτικής, ο οποίος όμως υπολειτουργεί στην πράξη.

Προτείνουμε ακόμα διασπορά των μεταναστών και προσφύγων ανά την Ελλάδα, κάτι που ήδη πραγματοποιείται σε χώρες όπως η Γερμανία, ώστε να μειωθεί η πληθυσμιακή πίεση σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας και να αποφευχθούν φαινόμενα γκετοποίησής τους. Σημαντική επίσης είναι και η επίλυση ζητημάτων εύρεσης εργασίας, καθώς η εργασία αποτελεί ένα από τα βασικά, αν όχι το σημαντικότερο, εργαλείο ένταξης. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να γενικευτούν πρωτοβουλίες για την αναγνώριση διπλωμάτων μέσω συνεντεύξεων και άλλων ευέλικτων διαδικασιών.

Τελικά αυτό που μου μένει από μια τέτοια μελέτη είναι η αίσθηση πως τα μέτρα ενσωμάτωσης μεταναστών στη χώρα μας πρέπει να γίνουν πολυδιάστατα. Επίσης πρέπει να αυξηθεί ο βαθμός συνέχειας των αντίστοιχων δράσεων, κάτι που μπορεί να γίνει εφικτό με την υιοθέτηση στην πράξη μιας πιο ουσιαστικής στρατηγικής ένταξης. Απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαχείριση των κονδυλίων, σωστός σχεδιασμός και συνεπής απολογισμός των σχεδίων δράσης. Ομως, πάνω από όλα, απαιτείται η συνειδητοποίηση ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες στον ελληνικό χώρο δεν αποτελούν μια ομοιόμορφη κατηγορία.

Η έρευνα αποτύπωσε σημαντικές διαφοροποιήσεις. Συνεπώς, για να στεφθούν με επιτυχία, οι πολιτικές ένταξης οφείλουν να γίνουν πιο στοχευμένες και ευέλικτες. Είναι στο χέρι μας να μετατρέψουμε ένα πρόβλημα του σήμερα σε μια ευκαιρία οικονομικής και κοινωνικής ανάτασης της χώρας στο εγγύς μέλλον.

* επίκουρος καθηγητής Σπουδών Παγκοσμιοποίησης, Πανεπιστήμιο του Brighton

Από δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ

📌 Ολόκληρη η μελέτη είναι προσβάσιμη μέσω του σάιτ της ΔιαΝΕΟσις 

https://www.dianeosis.org/2020/01/ti-pistevoun-oi-metanastes/